10 ý nghĩa ẩn giấu trong 'Công chúa Mononoke' mà chỉ những ‘mọt phim’ mới biết (phần 2)

author

 Công chúa Mononoke luôn được xem là một trong những bộ phim xuất sắc nhất của đạo diễn Hayao Miyazaki. Hãy cùng tìm hiểu mười sự thật gây bất ngờ mà chỉ có những “mọt phim” mới biết về bộ phim đặc biệt của studio Ghibli này. 

 Bộ phim được xem như là sự khám phá đầy phức tạp và kỳ lạ về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên; bên cạnh đó còn là một hồi chuông cảnh báo về những gì chủ nghĩa tư bản và những nền công nghiệp có thể ảnh hưởng đến môi trường. Vấn đề mà bộ phim Công chúa Mononoke đề cập đã quá rõ ràng, dẫu vậy, tác động sâu sắc của nó đến với khán giả phương Tây chính là điều mà các nhà làm phim không hề ngờ đến. Đối với đối tượng khán giả người Nhật đã lớn lên với hiểu biết về Shinto, văn học và thần học Nhật Bản, những ẩn dụ được cài cắm trong các nhân vật dường như đã trở nên rõ ràng. 

 10 sự thật dưới đây tiết lộ những ý nghĩa sâu xa mà tên bộ phim và tên các nhân vật thể hiện cho lịch sử và văn hóa của xứ sở Hoa Anh Đào. Hãy cùng tìm hiểu và hé mở bức màn bí ẩn về những ý nghĩa ẩn giấu của bộ phim Công chúa Mononoke

5. MONONOKE CÓ NGHĨA “ĐIỀU KHÔNG THỂ BIẾT ĐƯỢC” 

 Trong tiếng Nhật, từ ‘mononoke’ mang trong mình lịch sử lâu dài và càng phát triển nhiều ý nghĩa thêm theo thời gian. Ý nghĩa gần đây nhất và được sử dụng thường xuyên của từ này mang nghĩa ‘điều không thể biết được’, tựa như một quyền lực bí ẩn và nhiệm màu, rất khó để trông thấy hoặc thấu hiểu được. Đây là ý nghĩa đằng sau tên gọi của San trong bộ phim. Cô là một đứa con của sói, có gì đó khác thường khi so với con người, hoặc ít nhất là so với quan điểm của những nhân vật trong câu chuyện. 

San thường được xem là một huyền thoại như Chân To hoặc Quái vật Hồ Lochness. Dù không phải là tên gọi của nhân vật, nhưng ít ra bằng từ ‘mononoke’ những nhà làm phim thể hiện ẩn dụ đến trong tâm trí khán giả về một năng lực tự nhiên kỳ lạ và nhiệm màu. Chính điều này khiến cho những khán giả ngoại quốc không thấu hiểu tiếng Nhật chẳng thể tìm thấy sự liên quan giữa nhân vật San và cái tên Mononoke. 

 4. NGUỒN GỐC LỊCH SỬ CỦA MONONOKE 

 Nguồn gốc của từ ‘mononoke’ phải được nhắc đến vào thời kỳ Heian – thế kỷ thứ 11 ở Nhật Bản, khi mà trong The Pillow Book, từ này mang nghĩa căn bệnh tâm thần của người phụ nữ. Một vài năm sau đó, trong The Tale of Genji (thường được thế giới nhắc đến như là quyển tiểu thuyết đầu tiên ra đời) giải nghĩa rằng Mononoke chính là những linh hồn của người đã chết, xâm nhập và điều khiển trong cơ thể của những người phụ nữ còn sống. 

 Điều này mang lại một vài ý nghĩa lịch sử sâu xa cho từ ngữ này và do đó trong xuyên suốt bộ phim, khán giả cảm nhận được sự tiến hóa của từ ngữ này, như ban đầu chỉ là một loại bóng ma, dần phát triển thành một thế lực ma quái đáng sợ. 

 3. NHỮNG LINH HỒN CỦA THẦN SHINTO (THẦN ĐẠO) 

 Thần Đạo được xem là tín ngưỡng lâu đời nhất ở đất nước Nhật Bản, dù rằng đất nước này được khảo sát là 99% dân số vô thần. Tuy vậy, Thần Đạo đã đặt nền móng cho rất nhiều lĩnh vực ở quốc gia này, bao gồm văn hóa, kiến trúc, phục trang và nghệ thuật mà vẫn còn được ca tụng cho đến ngày nay. Những ngôi đền của tín ngưỡng này được xây dựng từ hằng hà sa số những vị thần kami (god) có liên quan trực tiếp đến thiên nhiên. 

Trong bộ phim Công chúa Mononoke, mà trước đó đã đề cập đến Kodama cũng như thần sói trắng Moro, các linh thần trong rừng rậm đều là kami có nguồn gốc từ Thần Đạo. Khán giả có thể nhận định điều này bằng cách xâu chuỗi mối liên hệ mật thiết của các linh hồn này với tự nhiên, mà mỗi linh hồn đều hiện thân của một loài vật bảo vệ cho khu rừng và cho dòng giống của chúng, hoặc trong trường hợp của Kodama, những linh hồn này bảo vệ sự an toàn của các loài cây. 

 2. LẤY CẢM HỨNG TỪ THẦN ĐẠO 

 Thần Đạo, xét về cốt lõi chính là sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên. Khán giả có thể tìm thấy sự tương tự của những vị thần của Thần Đạo với Thần thoại Hy Lạp, khi mỗi vị thần đều mang trong mình sức mạnh từ tự nhiên (mặt trời, cây cỏ, đại dương, v.v). Trong phim, sự ảnh hưởng của Thần Đạo thật ra còn được thể hiện sâu sắc hơn thế, cho thấy tường tận cách mà con người đã phản bội và làm hại đến thiên nhiên, qua đó tự làm mất đi mối liên hệ với những vị thần. 

 Vua lợn rừng Nago bị tấn công bởi nòng súng của con người và trở nên điên loạn, thần sói trắng Moro đã cứu lấy San trong lúc bị đe dọa bởi thế giới con người. Những điều này chỉ xảy ra khi giữa con người và thiên nhiên không còn tồn tại sự liên hệ. 

 1. QUAN ĐIỂM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ HAI 

 Một điều đặc biệt mà bộ phim đề cập đến, là sau Chiến tranh Thế giới lần thứ hai, đất nước Nhật Bản có xu hướng xa rời nguồn gốc Thần Đạo của họ. Khi đất nước trở nên “hiện đại” hơn – cho một thế giới văn minh và tiến bộ hơn – thì cũng là lúc chiến tranh và các triều đại của họ đến hồi kết thúc, đánh dấu cho sự vươn lên của chủ nghĩa tư bản, của một quốc gia công nghiệp mà chúng ta được thấy ngày nay. Đạo diễn Miyazaki chưa bao giờ là một người ủng hộ quan điểm này, và ông dùng bộ phim Công chúa Mononoke như một cách thể hiện quan điểm chống lại sự phát triển công nghiệp của đất nước Nhật Bản. 

Vị đạo diễn kỳ cựu muốn nhắc nhở mọi người về nguồn gốc, truyền thống gắn liền với thiên nhiên và những di sản mà người ta cần gìn giữ, trước khi sự phát triển công nghiệp mang mọi thứ đi quá xa. Ông luôn đặt niềm tin mãnh liệt vào kỷ luật và sự tôn trọng tuyệt đối dành cho thiên nhiên – như những gì Thần Đạo đề cập, mà ông luôn lo sợ rằng văn hóa tốt đẹp này đã mất đi trong một vài thập kỷ vừa qua.

Bình luận
0 Comments