Đạo diễn bị chôn sống ở quê nhà, ngạo nghễ ăn giải quốc tế

author
 

Bị cấm làm phim và liên lạc với thế giới trong vòng 20 năm, Jafar Panahi vẫn lén gửi phim qua những chiếc usb giấu trong ổ bánh sinh nhật tới những liên hoan phim tầm cỡ quốc tế.

Thuộc thế hệ đạo diễn Làn Sóng Mới của Iran, Jafar Panahi là cái tên kém may mắn hơn khi bị chính phủ Iran giam lỏng từ năm 2010 đến nay. Ông không được phép ra nước ngoài, không được nói chuyện với truyền thông cũng như không được viết và đạo diễn bất kì bộ phim nào. Dẫu vậy, trong suốt 8 năm qua, ông đã cho ra đời 4 bộ phim và lén gửi tới các LHP mang tầm quốc tế.

 

Đạo diễn đồng hương từng hai lần nhận giải Oscar Asghar Farhadi biết tin bộ phim mới ‘Three Faces’ của Panahi tranh giải Cành Cọ Vàng liền nài nỉ các cấp chính quyền cho phép năm nay Panahi tới Cannes. Tuy nhiên, yêu cầu đã bị từ chối.

 

 

Rốt cuộc, Jafar Panahi đã phạm tội gì?

 

 

Sự kiện 14 triệu phiếu bầu cử không cánh mà bay trong đợt tổng thống Iran năm 2009 cũng mở nguồn vô số lệnh cấm cũ và mới của chính phủ Mahmoud Ahmadinejad tiếp tục thi hành. Những nghi ngờ gian lận đã dấy lên trong suốt thời gian nóng bỏng ấy, Ahmadinejad trước đó đã không được lòng người dân nay lại một lần nữa tái đắc cử. Chuyện bên lề cùng năm đó, cựu tổng thống Roh Moo-hyun tự sát, đảng Saenuri độc quyền ở Hàn Quốc, điện ảnh của hai quốc gia Hàn và Iran không hẹn mà cùng chịu tương tự một số phận.

 

 

Jafar Panahi đã cùng hô hào biểu tình cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống ấy gian lận. Tuy nhiên, kết quả bầu cử vẫn không tay đổi, Mahmoud Ahmadinejad tiếp tục đắc cử và Panahi bị bắt khi đang xuống đường biểu tình năm 2010.

 

 

Ban đầu, Jafar Panahi bị phạt tù 6 năm nhưng sau đó lệnh của tòa án đổi thành 20 năm giam lỏng trong nội vi quốc gia. 

 

 

Làm phim trong điều kiện thiếu thốn

Mặc kệ lệnh cấm làm phim, Jafar Panahi vẫn bắt tay làm ngay tác phẩm mới ngay sau một năm. Năm 2011, ông sử dụng iphone để quay "This Is Not a Film" và được trình chiếu ở Cannes. Bộ phim "Taxi" (2015) chỉ thực hiện toàn bộ cảnh trong xe hơi chạy vi vu Tehran vẫn giành giải Gấu Vàng danh giá ở LHP Berlin. 

 

 

Quan trọng không phải kinh phí nhiều hay ít, mà cái chính làm nên tác phẩm hay vẫn là ngôn ngữ kể chuyện. Đó là lý do các liên hoan phim tầm cỡ thế giới vẫn chào đón Panahi, bất chấp lệnh cấm của quốc gia dầu mỏ. Và khi chiếc usb được giấu trong ổ bánh tới Cannes và chiếu cho hội đồng duyệt phim, bộ phim mới nhất ‘Three Faces’ đã được đánh giá là tác phẩm hay nhất của ông, đề cử ngay một chiếc Cành Cọ Vàng. Trong dự đoán của giới phê bình phim, ứng cử viên này luôn nằm trong Top 10 phim hay nhất của Cannes 2018. 

 

 

Three Faces’ là sản phẩm sử dụng máy quay đàng hoàng hơn, bối cảnh rộng rãi hơn nhưng đây vẫn là tác phẩm không nguồn kinh phí. Phim chỉ gồm 3 nhân vật chính, và một trong số này là con gái của Pahani: nữ diễn viên nổi tiếng Behnaz Jafari.

 

 

‘Three Faces’ – Một cuộc chiến giữa thinh lặng

Nội dung ‘Three Faces’ xoay quanh một nữ sinh trường kịch nghệ danh tiếng ở Tehran nhưng ba mẹ vẫn phản đối vì muốn cô lấy chồng. Cô tìm đến nữ diễn viên nổi tiếng Behnaz Jafari nhờ giúp đỡ nhưng bị cô ấy từ chối. Sâu bên trong tiềm thức của hai người phụ nữ này tồn tại câu chuyện về một nữ diễn viên lão làng khác, như lối suy nghĩ hạ thấp các nữ diễn viên ở Iran vẫn đeo bám họ.

 

 

Không phải là bộ phim tuyên truyền chính trị công khai, ‘Three Faces’ vẫn mang thông điệp cá nhân của tác giả. Nữ diễn viên lão làng trong bộ phim ấy đã từng rất nổi tiếng vào cuối những năm 1970 ở Iran nhưng sau đó bà bị cấm đóng phim, bị tẩy chay và sống ở vùng ngoại ô. Cả ba nhân vật nữ diễn viên đều có ý thức truy cầu tự do nhưng trước hết, họ phải vượt qua nổi sợ và tập hợp đồng minh. Vì nếu không, chỉ cần một lần sảy chân, họ sẽ trở thành “người phụ nữ sa ngã”, bị gạt ra bên lề xã hội. 

 

 

Trang phê bình phim Trung Đông middleeasteye nhận xét rằng: “Three Faces không tinh tế bằng This Is Not a Film, không vô tư lự bằng Taxi nhưng nó quyến rũ và dạt dào tình người.

 

 

"Three Faces" đã xuất sắc giành giải Kịch Bản Xuất Sắc Nhất ở Cannes 2018, đồng chiến thắng với bộ phim "Happy as Lazzaro". Cô con gái Solmaz của Panahi thay mặt cha nhận giải thưởng này.

 

Bình luận
0 Comments