Eraserhead – Kinh điển của việc “không biết mình vừa xem cái gì?”.

author

Eraserhead – Đầu tẩy (cục gôm viết chì).

Điện ảnh là một thế giới nơi mọi thứ đều có thể tồn tại, khi thì nó rất kỳ diệu được thể hiện qua những bộ phim tuyệt vời, khi thì vô cùng kỳ lạ nói một cách bình dân hơn là hết sức kỳ cục bằng những phim thách thức người xem bởi độ khó hiểu mà nó mang lại, những bộ phim mà khi xem sẽ khiến bạn hoảng hồn than thở “Mình vừa xem cái gì vậy trời”. Eraserhead của đạo diển David Lynch là kiểu phim như vậy đó.

Trước khi bước vào thế giới đầy ám ảnh mà Eraserhead tạo ra người viết xin đưa ra một ít thông tin cần thiết như là hành trang để người xem bớt bở ngỡ lúc hết phim. Đó là những thông tin về đạo diễn và phong cách làm phim kèm theo nhận xét của ông về Earserhead.

David Keith Lynch (sinh ngày 20 tháng 1 năm 1946) là đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất, họa sĩ, nhạc sĩ và nhiếp ảnh gia người Mỹ. Ông nổi tiếng nhờ những bộ phim mang phong cách siêu thực, độc đáo. Những yếu tố kỳ ảo, bạo lực trong những tác phẩm của ông thường khiến người xem "ghê rợn, bị xúc phạm hoặc bối rối". Và theo như David Lynch thì “phim là một giấc mơ về những điều u ám và ưu phiền”.

Siêu thực là gì?

Để nói về trường phái siêu thực thì có cả núi tài liệu trên mạng nên xin trích một phần nhỏ thôi, đủ đễ hiểu siêu thực là phải “Vứt bỏ sự phân tích lôgic, đập tan các gông cùm của lí trí, đạo đức, tôn giáo và chỉ tin cậy ở trực giác, giấc mơ, ảo giác, ở những linh cảm bản năng và sự tiên tri.(theo wiki)”

Một bức tranh siêu thực của họa sĩ Salvador Dali

Nội dung Eraserhead.

Bộ phim xoay quanh Henry Spencer (Jack Nance) một người đàn ông làm công ăn lương bình thường như bao người sống tại vùng đất công nghiệp khô cằn, phát hiện ra bạn gái mình đang mang thai, nhưng đứa trẻ ra đời lại giống với một con quái vật hơn là người. Ngày qua ngày anh ta phải luôn đấu tranh để có thể vượt lên những nỗi khiếp đảm hãi hùng khi phải chăm sóc một đứa bé bị đột biến cùng những cơn ảo giác ngập tràn quái gở về bà mẹ vợ đột ngột xuất hiện của mình...

David Lynch đã được coi là một trong những đạo diễn bí ẩn nhất của môn nghệ thuật thứ 7. Qua một loạt tác phẩm đình đám như The Elephant Man, Blue Velvet và Mulholland Drive, Lynch đã chứng tỏ khả năng bậc thầy trong trường phái siêu thực. Trong tác phẩm đầu tay của mình Eraserhead, Lynch đã sử dung những thủ pháp gây sợ khá kinh điển: Thay vì gây áp lực lên các giác quan thì việc sử dụng từng chi tiết để khơi dậy cảm giác sợ hãi và rồi làm nó bùng lên bất cứ lúc nào. Cái tên Eraserhead mà theo chính lời đạo diễn là “một giấc mơ về những điều u ám và ưu phiền”...

Bối cảnh của phim là thời kỳ hậu hạt nhân.

Bộ phim với nội dung hoàn toàn không giống với bất kỳ với thể loại nào, vừa mang tính viễn tưởng đậm chất biểu hiện chủ nghĩa, vừa là một cơn ác mộng kiểu kịch Grand Guignol phim sẽ khiến bạn phải hồi hộp đến xoắn não khi lấy bối cảnh về một thế hệ hậu hạt nhân trong một vùng đất hoang cằn cỗi, đầy khói và những cái bóng ghê rợn. Phần này mượn từ bài viết của ông bạn trên hdvietnam.com và khi tìm kiếm Earserhead trên google gần như mọi người sẽ đọc được những dòng này thôi. Và phần sau tui xin nói về cảm nghĩ, giả thiết của mình về những gì khó hiểu mà phim mang lại dựa trên bối cảnh và lời nhận xét của David Lynch. Mọi người hãy xem phim trước rồi quay lại đọc và tranh luận thì hay hơn.

Poster phim thôi đã thấy khó hiểu rồi nói chi tới nội dung.

Tinh trùng không gian? Người đàn ông lạ mặt ngồi bên cửa sổ?

Ở đoạn mở đầu phim miêu tả Henry Spencer đang lơ lửng trong không gian, một người ngoài hành tinh đang ở trong nhà hắn, một quái vật giống tinh trùng không gian tuột khỏi miệng Henry Spencer”. Nếu coi đây là một giấc mơ của Henry ở một thế giới hậu chiến tranh hạt nhân thì con tinh trùng kia là một dạng đột biến, còn người đàn ông kỳ lạ có thể là cơ quan sinh dục nam được siêu thực hóa lên, bằng chứng là khi ổng gạt 2 cái cần thì con tinh trùng được thả ra và rơi vào một vũng nước. Cảnh này nếu kết hợp với đoạn Henry ngủ chung với người yêu thì sẽ giải thích được cách đứa con quái dị ra đời.

Người đàn ông kỳ lạ xuất hiện ở đoạn đầu và cuối phim.

Người phụ nữ trong lò sưởi?

Nếu người đàn ông kia đại diện cho cơ quan sinh dục nam thì người phụ nữ lạ mặt đứng hát trên sân khấu có thể là trứng đang chờ thụ tinh, khi cổ cứ đứng đó rồi né tránh những con tinh trùng rớt xuống và lúc cô ta dùng chân đạp trúng một con tinh trùng có thể hành động đó tượng trưng cho việc thụ thai nếu nó kết hợp với cảnh quay tiếp theo là Henry thức dậy bên cạnh người yêu của mình cộng với việc phân cảnh này diễn ra sau khi cô người yêu bỏ đi điều này dẫn đến đây là thời điểm trước khi hai người có con và chính là lúc cô ta mang thai.

Kết hợp với cô gái với hình dáng ám ảnh vô cùng.

Con gà nhảy múa? Và thái độ của bà mẹ vợ.

Nhìn thái độ và hành động của bà mẹ vợ khi nhìn con gà chảy máu có vẽ như bà ta đang tự mơn trớn lấy bản thân đến lúc không chịu được nổi nữa thì lập tức bỏ đi, nếu để ý kỹ thì đoạn sau con gà không hề có máu gì hết, vệt đen trên dĩa chỉ là cái bóng được tạo ra bởi ánh đèn. Có thể bà mẹ này đang khao khát tình dục hay sao đó bằng chứng là việc bà này ôm chằm lấy Henry rồi có hành vi không đúng mực. Máu chảy ra từ cái lỗ tròn nằm giữa hai chân gà làm tui cứ liên tưởng tới chuyện tầm bậy tầm bạ.

Bà mẹ vợ với những hành vi kỳ cục khó giải thích.

Con ấu trùng Henry lượm được?

Không lẽ thời kỳ này kinh khủng tới độ việc lượm được một con ấu trùng mà phải nâng niu như trứng hay sao? Việc xuất hiện của con ấu trùng kết hợp với đứa con quái dị không chịu ăn uống gì cả cứ như tạo ra cảm giác là Henry sẽ đút đứa con của mình ăn. Nhưng không, kết quả của việc chờ đợi hình ảnh đó là cảm giác khó chịu khi Henry không bao giờ đút cái con quỷ quái đó cho đứa con của mình. Nếu mục đích của ông đạo diễn là mang lại cảm giác khó chịu bằng cách làm trái ý người xem thì ổng đã thành công rồi đó.

Mục đích xuất hiện chỉ để gây khó chịu cho người xem?

Đầu tẩy?

Đây hoàn toàn là giấc mơ của Henry sau khi quan hệ với cô gái lẳng lơ hàng xóm, việc xuất hiện người phụ nữ trong lò sưởi càng chứng minh cho những lập luận bên trên. Rõ ràng khi cô ta xuất hiện thì những người phụ nữ lúc đó đang có nhu cầu sinh lý, nhiều bài báo đã viết thời gian rụng trứng thì nhu cầu phụ nữ tăng rất cao và là thời điểm dễ thụ thai. Và hình ảnh đầu Henry bị rơi và mọc ra cái đầu khác y như đứa con quái dị kia được xem là bằng chứng cho sự đột biến thời kỳ hậu chiến tranh hạt nhân nó kinh khủng tới mức để làm ra một cục gôm viết chì khó tới nổi phải dùng tới não người.

Và người ta sẽ lượm cái đầu của Henry để sản xuất gôm viết chì (Eraserhead).

Đoạn kết phim?

Henry giết đứa con, đèn trong phòng chớp tắt liên lục còn ổ điện thì xẹt lữa ì xèo. Đoạn này đã chối bỏ hết những giả thiết phía trên khi hình ảnh người đàn ông lạ mặt lại xuất hiện bên cạnh những cần gạt đang nẹt lữa y như cái ổ điện kia, còn người phụ nữ trong bếp lò đến ôm lấy Henry và hết. Và tui cảm thấy ngu người không hiểu mình vừa xem cái gì nữa, rồi sau đó mất cả cái Tết để nghĩ về phim này, một phim chả muốn coi lại lần hai vì những âm anh, hình ảnh nó mang lại đầy khó chịu và kinh dị.

Ngoài những hình ảnh ghê rợn, những khuôn mặt ám ảnh kiểu này không thiếu trong phim.

Đây có thể là một phim với đề tài khoa học vũ trụ vì có những đoạn phim không lời thoại nhưng phụ đề tự thêm vô như cho người xem dễ hiểu hơn, nhưng vậy tui càng không biết nó nói về cái gì nữa.

Có thể David Lynch còn xử dụng hội chứng "trypophobia"(chứng phát cuồng vì những cái lỗ li ti) để tăng độ kinh dị lẫn ám ảnh của phim.

Có người cho rằng người đàn ông lạ mặt kia là Chúa trời nếu vậy không lẽ người phụ nữ trông bếp lò là Đức Mẹ hay sao? Nếu được mọi người hãy xem phim để biết mình hiểu được những gì và tìm cho mình câu trả lời thích hợp hơn. Chứ với tui thì chỉ được như vậy thôi. À mà đừng coi trước khi ngủ, có khi mất trẳng cả đêm đó.

Khi xem bạn sẽ tự hỏi cái gì bên dưới lớp khăn bao quanh đứa nhỏ?

Đôi khi lúc ngủ người ta sẽ có những giấc mơ kỳ lạ rồi thức dậy có nhớ có quên nhưng bản thân đâu cần phải hiểu tại sao như vậy, hãy xem Eraserhead như một giấc mơ kinh khủng chỉ cần biết nó mang đầy ám ảnh ghê rợn, nhưng mơ vẫn là mơ có thể nhớ có thể quên nhưng không cần phải hiểu hết nó làm gì, và nhờ những cơn ác mộng như vậy mới thấy đời thiệt vẫn đẹp tới chừng nào. Nhiều lần thức giấc nửa đêm mà thấy sao nhẹ lòng dễ sợ.

Bình luận
6 Comments   |   Nam44 reacts this.
  • Thanh tra nội dung
    Thanh tra nội dung   ·  20 thg 2
    Mandy được gọi là "phim sướng", sướng mắt là dủ không cần gi hơn )
  • Đại Tổng Quản
    Đại Tổng Quản   ·  20 thg 2
    Mấy phim dạng này chắc phải vừa phê cần vừa xem mời hiểu dc "siêu thực"
    • Anh Vũ Lê Hoàn
      Anh Vũ Lê Hoàn
      Đại Tổng Quản
      Đại Tổng Quản
      Đại Tổng Quản
      Mấy phim dạng này chắc phải vừa phê cần vừa xem mời hiểu dc "siêu thực"
        ·  20 thg 2
      Như Nicolas Cage trong Mandy à )
  • Anh Vũ Lê Hoàn
    Anh Vũ Lê Hoàn   ·  19 thg 2
    Mother! Tui còn hình dung ra được chút chút, còn cái quỷ này kinh khủng quá. Ông đạo diễn còn không thèm giải thích để người xem muốn hiểu sao hiểu mà.
  •   Nam44
    Nam44   ·  19 thg 2
    Kinh quá :v Có Mother! cũng kiểu xem mà chả hiểu gì đó, ông xem thử
    • Thanh tra nội dung
      Thanh tra nội dung
      Nam44
        Nam44
      Nam44
      Kinh quá :v Có Mother! cũng kiểu xem mà chả hiểu gì đó, ông xem thử
        ·  20 thg 2
      Mother! coi toàn ý nghĩa ẩn dụ )