GEISHA - "NGÀNH" HAY NÉT NGHỆ THUẬT CẦN ĐƯỢC CHÂN QUÝ!

author
Hello mọi người, mình là Chủ nhật mini! 

Nếu bạn đọc cái title và đã muốn choảng cho mình viên gạch vì độ occhos trong vấn đề hiểu biết văn hóa giữa các quốc gia thì bình tĩnh cho mình xin 2s trình bày. Cảm ơn các bạn! 

Trước khi nêu ra vấn đề vì sao mình lại đưa ra vấn đề: GEISHA - "NGÀNH" HAY NÉT NGHỆ THUẬT CẦN ĐƯỢC CHÂN QUÝ! này, mình xin phép nói qua sự gặp lại 1 cách rất ngẫu hứng của mình với bộ phim này. 

Chả là dạo gần đây, trên facebook của mình xuất hiện hàng tá bài báo, hình ảnh một cô bé gái người Á Đông, mặc bộ kimono cũ kĩ, tóc thắt bím xinh xắn có màu mắt xám long lanh như chứa nước nhìn rung động lòng người. Vâng, chính là cô bé Chiyo trong cực phẩm HỒI ỨC CỦA MỘT GEISHA - Memoirs of a Geisha năm 2005. Mình đã xem phim này khá lâu và xem những 2 lần cho bộ phim này trước khi mình nhìn thấy 1 bài báo trên kênh 14 viết về vẻ đẹp của cô bé ấy. 

Và hôm nay, mình quyết chí ngồi xem lại nó để làm 1 bài review hoành tráng, nghĩ rằng sẽ xem thật kĩ, thật tỉ mỉ để có thể nắm bắt được từng tình tiết phim. Nhưng không, mình trôi tuột vào 2 tiếng 25 phút 08 giây của bộ phim 1 cách ngọt lịm y như cách mạch phim đã chảy. 

Mình "toàn tâm toàn ý", không còn chút tà niệm như lúc trước khi xem nữa. Vâng, lần thứ 3 với bộ phim này, mình vẫn không thể thoát khỏi sự lôi cuốn của nó. Từ phía mình, mình chỉ có thể nói là: Phim đầy màu cảm xúc! Ngọt ngào, đấu tranh, đau thương, hạnh phúc và cả những bài học đều có nhưng nó lại tiếp xúc với cảm xúc của người xem một cách hết sức dịu dàng!

Nói một cách qua loa, phim kể về cuộc đời của cô bé Chiyo, con của một ngư dân làng chài. Bước ngoặt bắt đầu khi 2 chị em Chiyo bị cha "thế chấp" để đủ tiền cứu vợ. Chiyo được bán vào 1 Okiyas ở khu Hanamachi, Kyoto - nơi sinh sống của những cô Geisha. Sau biến cố Chiyo không thể bỏ trốn cùng chị gái mình, cô bé gái 9 tuổi với đôi mắt xám long lanh đầy nước đã gặp được "Ngài chủ tịch" rất sức tử tế trên cầu Sunagawa để rồi cuộc gặp này đã thay đổi toàn bộ cuộc đời cô bé. 

Từ một cô gái nhỏ trống rỗng đau thương vì mất gia đình bỗng có 1 niềm mong ước mãnh liệt là trở thành 1 Geisha để có thể đến gần hơn người đàn ông mà mình thầm cảm mến. Dần dần, cô trở thành 1 Geisha, kì diệu và đầy đặc biệt. Và rồi sau bao đấu tranh và kìm nén, cô được trở về bên người đàn ông ngày đó cô đã gặp trên cầu. Nội dung có thế nhưng thực sự là phải xem phim, chúng ta mới biết bộ phim mang đến những cung bậc cảm xúc như thế nào.

Vào vấn đề chính: GEISHA - "NGÀNH" HAY NÉT NGHỆ THUẬT CẦN ĐƯỢC CHÂN QUÝ! 

Và từ "Ngành" ở đây, đúng là từ "Ngành" mà bạn đang nghĩ tới rồi đấy. Những cá nhân yêu nghệ thuật hẳn nhiên ức chế bởi cách mình so sánh rất sức hoang đường, bởi ở Việt Nam, 2 khái niệm "Ngành" và "Nghệ thuật"  là 2 khái niệm được hiểu hoàn toàn tách rời nhau và từ "Ngành" được đặt trong hoàn cảnh rất sức thô bỉ - thường bắt gặp là từ "gái ngành" để chỉ những cô gái làng chơi.

"NGÀNH"

Có một sự thật là trước khi mình xem bộ phim "Hồi ức của một Geisha" này, mình đã luôn nghĩ rằng Geisha thực sự là chỉ những cô gái làng chơi Nhật Bản thời xưa. Và ở 1 góc độ về ngữ nghĩa nào đó theo hướng thông dụng, "Geisha" cũng được hiểu là "Kỹ nữ" - một danh từ rõ ràng khiến bất cứ ai cũng phải hiểu nhầm. 

Với mình, ở 20s nào đó trong phim đã giải thích 1 phần cho sự hiểu nhầm xấu xí này. Sau thế chiến, "bí mật về thế giới thầm kín của chúng tôi bây giờ in trên những tấm bưu thiếp cho các cô gái sau nhà. Bất cứ cô gái đứng đường nào vẽ mắt và mặc kimono đều có thể tự nhận là Geisha" . Rõ ràng là mình cũng hoàn toàn có cơ sở để hiểu nhầm, đúng không? :))

Nhưng sau khi xem phim, mình đã phải thay đổi hoàn toàn cái cách suy nghĩ sai lệch và xấu xí ấy. Phim cho mình hình dung sâu sắc về danh từ "Geisha". Như đã nói ở trên, phim đầy màu cảm xúc. Chính cảm xúc đã tạo ra nghệ thuật, và nghệ thuật lúc nào cũng đẹp! 

"NGHỆ THUẬT" CỦA CẢM XÚC
Cảm xúc của bộ phim không chỉ đến từ nội dung mà còn đến từ cả hình thức. Nó giàu cảm xúc bởi những câu chuyện tình yêu của nội dung phim đủ cả ngọt ngào, đấu tranh, đau thương giằng xé. Và nó cũng cảm xúc bởi những hình ảnh và thanh điệu trong phim quá sức tuyệt vời. Hòa quyện với nhau tạo nên một cái đẹp rất đậm bản sắc của sứ Phù Tang.

Trước hết là cảm xúc của người xem ở nội dung phim. 
Nó ngọt ở chỗ xuyên suốt bộ phim, ta thấy được tình cảm chân thành của 1 cô bé khi ấy mới 9 tuổi dành cho người đàn ông đã an ủi và mua cho mình 1 chút kem anh đào để rồi biến thứ tình cảm ấy thành động lực từng bước, từng bước đến bên người mình thương. 


Đấu tranh ở chỗ cô bé Chiyo 9 tuổi ấy sau này trở thành Geisha có tên Sayuri với thân phận đã được sắp đặt sẽ đến bên 1 người đàn ông tên Nobu không phải là "Ngài chủ tịch", trao thân cho 1 người đàn ông cũng không phải là "Ngài chủ tịch" mà không làm gì được. Còn "Ngài chủ tịch" đó, không thể đấu tranh cho sự thật về tình cảm của mình với một cô bé năm nào trên cầu Sunagawa vì mang ơn với người đàn ông Nobu, chỉ đành đẩy cô gái mình yêu thương, che chở hết mình cho người đàn ông đó. Hay chính bản thân cô Geisha nức tiếng tên Hatsumomo không thể đấu tranh cho tình yêu nồng cháy của mình với anh chàng Koichi. 

Đau thương ở chỗ dù là Chiyo, Ngài chủ tịch, Hatsumomo hay cả quý ông Nobu kia đều không thể đấu tranh cho tình yêu của chính mình mà chỉ có thể dằn vặt bản thân và nhìn người mình yêu thương ở bên người khác.

Kế đến là cảm xúc ở hình thức phim. 
Phim vẽ nên một nước Nhật xưa cũ đậm chất phương Đông. 
Ngay đầu phim, hình ảnh chúng ta thấy là sóng biển, là núi non hùng vĩ. Phim phô ra cho người xem thấy được một nước Nhật đầy tráng lệ.
Phim cảm xúc ở cách giúp người xem hình dung ra cuộc sống của người dân rất dung dị. Và cuộc sống của những Geisha cũng hết sức bình thường. Những ngôi nhà gỗ san sát mái ngói công phu, những hẻm sâu hun hút, những chợ giữa phố người qua kẻ lại tấp nập, và "đặc sản" nước Nhật - những cây hoa anh đào đang kì nở rộ. Dù là trước hay nay, vốn dĩ nước Nhật vẫn rất sạch sẽ văn minh.


Xem phim, không thể không nhắc tới Kimono, một thứ quốc phục tuyệt diệu của xứ Hoa anh đào. Xuyên suốt bộ phim là hình ảnh Kimono gắn liền với đời sống người dân Nhật Bản, từ đời thường đến lúc bước lên bục sân khấu để thể hiện những vũ khúc đầy ma mị. Kimono là tỉ mỉ, là chỉn chu, là nét đẹp của người Nhật mà đến ngày nay vẫn còn được lưu giữ.


Đầy cảm xúc ở cách tạo hình nhân vật.
Ngay từ đầu phim, chúng ta đã nghe được ước vọng của cô bé Chiyo muốn trở thành Geisha để từng bước đến bên người mình thương yêu dù cho chính bản thân cô bé ấy còn đặt câu hỏi "Geisha có nghĩa là gì?"
Khái niệm này được giải nghĩa rõ nhất ở phân đoạn cô bé ấy học cách trở thành 1 Geisha. Hóa ra người Nhật vốn dĩ đã rất cầu kì. Và đặc biệt trong cách trở thành Geisha. Mình còn nhớ phân đoạn Chiyo tập cúi chào, tập đi đứng cúi chào, tập quét phấn thoa son, tập vấn tóc cài hoa hay tập nằm, tập ngủ, cách pha trà rót nước, đàn hát hay đụng chạm gửi tình. Cần quá nhiều kĩ năng để trở thành 1 Geisha thực thụ.  Ở phân đoạn này, mình đặc biệt ấn tượng với bài dạy Thu hút chàng trai chỉ bằng 1 ánh nhìn. Thực sự là đỉnh cao tri thức luôn ấy! Nhưng nếu chỉ bởi 1 vẻ ngoài hay vài kỹ nghệ thì Geisha nào đã được gọi là nghệ thuật hay là văn hóa.
 
"Geisha không phải người tình, cũng không phải là vợ. Chúng ta bán kỹ năng chứ không phải thân thể mình. Chúng ta tạo ra 1 thể giới bí mật khác. Thế giới chỉ có cái đẹp. Chính vì thế, "geisha" có nghĩa là "nghệ sĩ". Sự đau đớn và cái đẹp, với chúng ta luôn đi đôi với nhau. Đôi chân phải chịu đau, ngón tay phải chảy máu. Ngay cả khi ngồi, ngủ cũng sẽ đau. Không thể gọi là một geisha thực thụ nếu em chưa lấy được sự chú ý của 1 chàng trai chỉ bằng 1 cái nhìn" 

Nếu bạn nào đã xem phim, chắc hẳn sẽ có nhiều bạn cũng như mình, ấn tượng cực kì với điệu múa ra mắt Maiko - một geisha tập sự. Hình ảnh Chiyo, lúc bấy giờ đã trở thành nàng Sayuri xinh đẹp bội phần giữa lối đi trải dài như sàn catwalk. Giữa màn tối, thứ ánh sáng tập trung vào toàn bộ nàng làm nàng trở nên nổi bật. Nàng để tóc buông dài, mặc chiếc kimono dài trắng điểm xuyết những viền kẻ đỏ, tay cầm chiếc ô của xứ phù tang, chân đi đôi guốc cao cảm tưởng nặng chịch.

Ấy thế nhưng nàng lại di chuyển rất trơn tru không 1 sự chếnh choáng. Mình thì mình cũng không hiểu rõ Sayuri đang múa điệu gì, nên chỉ có thể theo cảm nhận của mình mà lột tả. Trong điệu nhạc rất sầu thương, có lẽ nàng hóa thân vào một cô gái mang đầy nỗi đau vì không thể được bên người mình thương yêu, nỗi giằng xé tâm can chứa trong đôi mắt long lanh như đầy nước mắt, cô gái lững thức lê bước đi và rồi điên loạn trong cơn mưa tuyết đến mức ngã khụy tưởng như không thể gượng dậy, ấy thế mà cô ấy lại vực dậy đứng lên.

Có thể với bạn, mình miêu tả quá sến súa khoa trương, nhưng với mình, thực sự không thể nào quên hình ảnh nàng Sayuri khi đó lấy biết bao xúc cảm của khán giả. 

Thực sự, các nhà làm phim đã gửi văn hóa dân tộc vào Hồi ức của một Geisha một cách rất duyên. Mình ấn tượng hoàn toàn với những điệu múa trong phim, uyển chuyển nhẹ nhàng, ma mị cuốn hút có, mà buồn thương đồng cảm cũng có. Quá sức tuyệt vời!


Và rõ ràng đối với một sự dạy bảo tận tình, chỉn chu cùng với sự tính toán tỉ mỉ từng đường đi nước bước của Geisha số 1 Miyako tên Mameha này, Chiyo đã trở thành Geisha nổi tiếng đến độ vượt qua cả danh tiếng của Mameha. Vâng cô ấy đã trở thành huyền thoại! 

Tuy nhiên, nếu chỉ nhắc đến công lao của Mameha mà không nói gì tới thiên chất của Chiyo thì là 1 sự thiếu sót quá đáng rồi. Ngay từ những giây mở màn, mình đã bị choáng ngợp bởi đôi mắt màu xám đầy nước ấy đến nỗi Pause lại để nhìn cho thật kĩ rồi mới tiếp tục xem. Một đôi mắt mà bất cứ ai cũng phải thốt lên và mình khuất phục hoàn toàn trước đôi mắt đó. 

Cô bé Chiyo vốn dĩ đã kì diệu như cách mẹ cô hay mọi người ở Okiyas nói: "Satsu như cây gỗ bén rễ sâu vào lòng đất giống như cây Sakura. Còn tôi lại giống như nước. Nước có thể ăn mòn lối đi của nó, kể cả đá. Và khi bị chặn lại, nó sẽ tạo thành dòng chảy mới" hay "Nước có thể rửa sạch trái đất, dập tắt lửa và phá hủy sắt thép". Dòng nước Chiyo sẽ mạnh mẽ và có cách tạo ra lối đi riêng. 

Và nếu bạn nào xem phim cũng có thể để ý, cô bé Chiyo từ cách chạy, cách đi đứng hay cả cách nói chuyện đã toát ra một thần thái rất khác so với bé Pumskin rồi. Thần thái đó, đã ấn định cô bé Chiyo sẽ trở thành 1 Geisha đặc biệt và vượt trội hơn những Geisha khác.

Có một sự thật là dù mình rất tò mò về đôi mắt đó, nhưng mình hoàn toàn chưa tìm hiểu xem liệu đó có phải màu mắt tự nhiên không, .. dù sao mình cũng sợ đáp án là màu lens chứ không phải màu mắt của cô bé người châu Á đó :v
Có một điều mình chưa nói ở trên - "nó tiếp xúc với cảm xúc của người xem một cách hết sức dịu dàng". Sự dịu dàng thể hiện ở từng khuôn hình, qua cả cái hồn sâu lắng được thể hiện ở từng nhân vật và gắn kết với cảm xúc của người xem bằng thứ âm nhạc rất riêng, rất khác so với những bộ phim châu Á mình từng xem khác. Tiếng của loại đàn có hình dạng gần giống với đàn nhị Việt Nam hay đàn tì bà Trung Quốc mà mình cũng không biết nữa, nhưng nó đã tạo ra một giai điệu tuyệt vời. 

Thể hiện được cả nét trầm buồn hay vui tươi náo nhiệt của toàn bộ phim. Những thứ đó kết hợp với nhau một cách cầu kì nhưng không hề phô trương, tạo cho người xem một cảm giác rất dịu dàng thoải mái. Vẽ nên một góc tranh về thứ nghệ thuật thần bí rất riêng có tên Geisha - một thứ văn hóa mà không có bất kì quốc gia phương Đông nào làm được hay bắt chước theo được.

 Các bạn nào chịu khó đọc đến dòng này, chắc cũng để ý mình lặp rất nhiều làn từ "Trở thành Geisha" chứ không phải "làm Geisha", cá nhân mình, nguyên tác phim sử dụng từ "Trở thành" và vốn bản thân từ này đã nhắc nhở người xem rằng Geisha đáng được tôn trọng rồi.

Vì vậy sau những thứ dài dòng ở trên, mình chỉ muốn kết luận lại rằng bộ phim Hồi ức của một Geisha đã khiến cho mình hiểu ra rằng Geisha là một nét văn hóa, là thứ nghệ thuật đáng được coi trọng. Với góc nhìn của một con bé thích những giá trị văn hóa truyền thống phương Đông, lại luôn bị cuốn hút bởi những thứ bí mật ma mị, mình đánh giá bộ phim này là một bộ phim hay và rất đáng để trải nghiệm!

Chào các bạn, giờ thì các bạn gạch đá mình thoải mái! =)))

Chú thích: Hình ảnh mình cắt từ phim nên hơi mờ!

Bình luận
4 Comments   |   Nam44 and 2 others react this.
  •   Nam44
    Nam44   ·  Ngày 15 tháng 12 năm 2018
    Geisha họ có trao thân cho nhiều người không hả bạn ?
    • Chủ nhật mini
      Chủ nhật mini
      Nam44
        Nam44
      Nam44
      Geisha họ có trao thân cho nhiều người không hả bạn ?
        ·  Ngày 15 tháng 12 năm 2018
      Đoạn sau của Đại Tổng Quản làm em nghĩ tới Á hậu Thư Dung thế chứ
    •   Nam44
      Nam44
      Nam44
        Nam44
      Nam44
      Geisha họ có trao thân cho nhiều người không hả bạn ?
        ·  Ngày 15 tháng 12 năm 2018
      Cảm ơn Ad, mình hiểu thêm hơn về " bán kỹ năng " rồi ạ.
    • Đại Tổng Quản
      Đại Tổng Quản
      Nam44
        Nam44
      Nam44
      Geisha họ có trao thân cho nhiều người không hả bạn ?
        ·  Ngày 15 tháng 12 năm 2018
      Geisha ko bán thân khi làm việc. Còn sau đó thì ... ko biết. Giống nhân viên PR trong các quán Bar, họ tiếp khách, mời rượu, cả nhợt nhưng không bán dâm. Còn sau đó thì ko biết. Giông người mẫu, ca sỹ, hoa...  more