Loving Vincent- Lời tri ân tuyệt mỹ dành cho danh họa xấu số

author
Loving Vincent là hành trình đi tìm sự thật đằng sau cái chết của họa sĩ trứ danh Vincent Van Gogh cùng những giá trị tinh thần to lớn mà ông đã để lại cho thế giới. 

Ngay từ khi còn là một dự án gây quỹ trên Kickstarter vào năm 2014, “Loving Vincent” (tựa Việt: Vincent Thương Mến) đã thu hút sự chú ý vì sự đồ sộ không tưởng của mình: hơn 100 họa sĩ được tuyển chọn và đào tạo sẽ vẽ tay hoàn toàn trên canvas để tạo ra một bộ phim về những ngày tháng cuối đời của danh họa Vincent Van Gogh, trở thành bộ phim hoạt hình đầu tiên được vẽ tay hoàn toàn bằng sơn dầu.

Chặng đường 6 năm (4 năm phát triển kỹ thuật, 2 năm bắt tay thực hiện bộ phim), hơn 100 họa sĩ, 65.000 bức họa được tạo ra, cuối cùng “Loving Vincent” đã ra mắt công chúng thế giới. Khoan bàn đến tình tiết và khả năng dẫn dắt của bộ phim mà chỉ mới nghe sơ về cách bộ phim được tạo thành, “Loving Vincent” đã xứng đáng với những lời khen ngợi và thán phục từ công chúng.

Nguồn cảm hứng đến từ những lá thư

Ngoài những bức tranh tuyệt đẹp thì Vincent còn để lại hơn 800 bức thư từ trao đổi với người em Theo trong cuộc đời của mình. Theo là người đã ủng hộ tinh thần lẫn vật chất cho Vincent để anh trai mình có thể theo đuổi nghiệp hội họa. Trong hơn 800 bức thư Vincent thường ký tên cuối thư với dòng chữ “Vincent thương mến của em” (Your Loving Vincent), và đấy là tiền đề để bộ phim Loving Vincent được ra đời. 

Loving Vincent lấy mốc thời gian sau cái chết của Van Gogh theo chân nhân vật Arman Roulin, con của người đưa thư rất thân thiết với danh họa. Anh đã thay cha mình đi giao bức thư cuối cùng từ Vincent Van Gogh cho em trai Theo Van Gogh của ông, để rồi phát hiện ra Theo cũng đã tự sát. Không đưa được thư được cho em ruột ông, Armand đã phải tìm đến người họ hàng thân cận duy nhất còn sống của Vincent đó là vợ Theo . Trên đường đi tìm địa chỉ người góa phụ, Armand bị cuốn theo nhiều giả thiết về cái chết của Vincent và về con người ông khi còn sống thông qua lời kể của những nhân vật đã từng tiếp xúc với Vincent.

Armand Roulin dưới sự thể hiện của Van Gogh (trái) và sau khi chuyển thể trên phim (phải)

Bộ phim dựa trên những tư liệu xác thực về cuộc đời của Van Gogh. Tất cả nhân vật xuất hiện trong phim đều là những người ông đã gặp và thậm chí vẽ chân dung họ. Trong cuộc đời hội họa của mình, Van Gogh đã khắc họa lại chân dung của những người thân cận với ông như gia đình người đưa thư Roulin, bác sĩ Gachet (chân dung của ông được bán với giá khổng lồ sau này) và con gái ông (mối quan hệ lãng mạn bị cấm đoán của cô với Vincent được đề cập trong phim thì dựa theo một giả thiết không được nhiều người chấp nhận), cô gái chủ nhà trọ Auvers người chứng kiến cái chết của ông... Đồng thời cả những nhân vật lướt qua như ông cháu người nông dân tóc đỏ, người giữ bến thuyền, hay bà quản gia nhà Gachet có vẻ không ưa gì Vincent cũng đã xuất hiện trong tác phẩm của ông.

 

“Loving Vincent” đương nhiên mãn nhãn về mặt thị giác với sự xuất hiện của các bức tranh “Đêm đầy sao”, “Đêm sao sông Rhone”, “Quán cà phê đêm”....cùng những kiệt tác khác khiến những ai từ lâu cảm mến Van Gogh đều thấy bồi hồi phấn khích.Tuy nhiên, đối với người xem tìm đến “Loving Vincent” vì tò mò sẽ dễ bị choáng ngợp và lạc trong mê cung của những lời đồn đoán do quá nhiều thông tin được đưa ra đến từ nhiều góc nhìn khác nhau xoáy sâu và cái chết và cuộc đời của ông khi còn sống.  

 

Cái chết đầy tranh cãi và cuộc đời khắc nghiệt của một thiên tài 

Cái chết của Vincent vốn gây nhiều tranh cãi và xuất hiện rất nhiều giả thuyết khác nhau về nguyên nhân thật sự.  Dù được biết đến rộng rãi là đã tự sát nhưng trong cuốn “Vincent: Một cuộc đời” xuất bản năm 2011, Steven Naifeh và Gregory White Smith cho rằng ông bị ngộ sát bởi 2 anh em nhà Secretan, người hay bắt nạt ông. Tuy nhiên luận điểm này đã bị bác bỏ vì có rất ít chứng cứ cũng như nhà Secretan  hoàn toàn phủ nhân việc này. 

Marguerite Gachet dưới nét cọ của họa sĩ đoàn phim

Người chết sau cùng đã chết, ta sẽ không bao giờ biết được suy nghĩ nào đã vụt qua trong tâm trí họ, không tài nào thấu hiểu nổi những khổ đau dằn vặt của một con người bất đắc chí như Vincent. Thay vì cứ giằng co với quá khứ, hãy nhớ về ông khi ông còn sống, về con người “dịu dàng và trầm tĩnh. Mọi người ở đây ai cũng quý trọng ông và thân thiết gọi ông là “Ngài Vincent”” như lời của Adeline Ravoux, con gái chủ nhà trọ ở Auvers đã nói. Nội sự trân trọng, yêu quý của em trai Theo dành cho Vincent hay những giọt nước mắt trong đám tang cũng đủ thấy ông là người như thế nào khi còn sống.

Người chết sau cùng đã chết, ta sẽ không bao giờ biết được suy nghĩ nào đã vụt qua trong tâm trí họ, không tài nào thấu hiểu nổi những khổ đau dằn vặt của một con người bất đắc chí như Vincent. Thay vì cứ giằng co với quá khứ, hãy nhớ về ông khi ông còn sống, về con người “dịu dàng và trầm tĩnh. Mọi người ở đây ai cũng quý trọng ông và thân thiết gọi ông là “Ngài Vincent”” như lời của Adeline Ravoux, con gái chủ nhà trọ ở Auvers đã nói. Nội sự trân trọng, yêu quý của em trai Theo dành cho Vincent hay những giọt nước mắt trong đám tang cũng đủ thấy ông là người như thế nào khi cồng sống.

Vincent và Theo cuối cùng cũng được an nghỉ bên nhau, hằng ngày có người viếng thăm và tặng ông loài hoa ông thích

Những ý kiến trái chiều

“Loving Vincent” được lòng công chúng ngay từ ngày đầu ra mắt trailer đầu tiên nhưng dường như lại không vừa mắt đối với các nhà nghiên cứu nghệ thuật. Nhà phê bình nghệ thuật Jonathan Jones viết trên tờ The Guardian “Chúng ta phải cứu Van Gogh khỏi khuôn sáo của truyền thông đại chúng”. Theo ông, việc dựng phim về Van Gogh sẽ khiến người xem có cái nhìn sai lệch về Van Gogh “Nếu bạn định làm một bộ phim hay về Van Gogh, điểm khởi đầu tốt nhất chính là ông ấy, những bức thư. Ai mà cần những thứ hào hoáng này trong khi chúng ta có thể tự tìm hiểu từ chính lời lẽ của ông ấy? “. Đồng thời ông cho rằng việc mô phỏng lại phong cách vẽ của Van Gogh là một sự xúc phạm.

“Ông quan sát tự nhiên, vừa làm vừa học hỏi, và nghệ thuật của ông luôn phát triển chứ không bó hẹp theo trình tự  như được làm trong phim này. Nghệ thuật của ông tái sinh mỗi khi ông đứng trước một khung hình trống. Mỗi bức tranh của Van Gogh là một tài liệu độc đáo và hỗn loạn, xuất phát từ người nghệ sĩ luôn đặt câu hỏi về bản thân mình. Việc biến những tượng đài được xây dựng từ mồ hôi công sức của người nghệ sĩ thành một thứ phong cách rập khuôn, chỉ cốt thỏa mãn niềm ham thích của con người thì thực sự, đã khiến chúng ta mất đi mối liên hệ đối với sức mạnh nghệ thuật thật sự của người họa sĩ này.”

Tuy nhiên các nhận định của ông chỉ mới dựa vào trailer chứ chưa thực sự xem hết bộ phim để có đánh giá khách quan hơn. Có chăng thì những lời khắt khe trên cũng xuất phát từ sự kính trọng dành cho người họa sĩ tài hoa xấu số này. Và trong con mắt của những nhà nghiên cứu chuyên sâu thì, bất kì sự truyền bá rộng rãi nào đối với nghệ thuật cũng trở nên nhạy cảm: “Dòng người đợi bên ngoài Bảo tàng Van Gogh ở Amsterdam thực sự không cần nối dài thêm. Một bộ phim hoạt hình nói về cuộc đời Rubens ít ra sẽ gây bất ngờ. Nhưng Van Gogh đã hòa nhập toàn diện vào nền văn hoá hiện đại đến mức bây giờ ông cần phải trở nên ít phổ biến hơn.”

Về khía cạnh điện ảnh, tình tiết trong Vincent cũng khá đều, không có điểm nhấn hay cao trào nên đến hết phim người xem sẽ cảm thấy hụt hẫng. Đồng thời, phim cũng chưa xoáy sâu vào những tình tiết quan trọng như tình cảm anh em giữa ông và Theo vốn là xương sống chống đỡ sự nghiệp, tinh thần và cũng là nỗi ray rứt cuộc đời ông. Phim sẽ dễ xem hơn nếu người xem có tìm hiểu về Vincent Van Gogh trước và biết được một phần câu chuyện cuộc đời của vị danh họa thay vì chỉ qua những bức tranh kinh điển hay là họa sĩ “điên điên, tâm thần”. Không. Tầm vóc của Vincent vĩ đại hơn và may mắn đoạn tư liệu cuối phim đã lột tả được phần nào.

Nỗ lực đáng được trân trọng 

Cho dù có phải trải qua mọi sự đánh giá hà khắc từ các nhà phê bình, nỗ lực đoàn phim dành cho “Loving Vincent” là không thể chối bỏ, vì chẳng ai bỏ ra ngần ấy năm cùng sức lực để tạo ra một tác phẩm bất kính dành cho một trong những danh họa vĩ đại nhất của trường phái ấn tượng. “Loving Vincnet” là bộ phim dành cho những ai từ lâu yêu mến Van Gogh và mong muốn một lần được nhìn thấy vị danh họa cùng kiệt tác của ông được tri ân trên màn ảnh lớn. Đồng thời, cho thấy những khía cạnh con người khác, rất đời thường, rất thương mến ở Vincent. Cuộc đời ông với niềm đam mê không ngừng nghỉ với hội họa mặc cho bị khinh rẻ, ném đá bởi những đứa nhóc, sẽ đủ khiến cho nhiều khán giả cảm thấy xúc động và tiếp thêm lửa cho những người đam mê hội họa tiếp tục theo đuổi ước mơ của bản thân

Bình luận
0 Comments