Netflix liệu có đang "tập làm người xấu" tại thị trường Việt NAm

author

Dù đã mở đăng ký thành viên tại Việt Nam cùng với xuất hiện nhiều bộ phim vietsub nhưng cho tới nay, hệ thống streaming phim lớn nhất thế giới vẫn chưa đặt chân vào được quốc gia Đông Nam Á nhỏ bé này vì nhiều vấn đề liên quan đến pháp lý cùng với đó là các bài toán về sự đánh đổi đang được đặt ra.

Đã xuất hiện ở Việt Nam hơn 2 năm nhưng vẫn chưa chính thức bước vào Việt Nam 

Ngày 7/1/2016, thời điểm rất nhiều người yêu thích điện ảnh đặc biệt là phim truyền hình vui mừng vì Netflix đã chính thức cho phép các người dùng ở Việt Nam đăng ký và đã xuất hiện nhiều tựa phim được vietsub. Từ đó cho đến năm 2019, số lượng phim vietsub ngày càng nhiều và tốc độ cập nhật nhanh ngang với cả các thị trường lớn như Mỹ khiến cho người dùng Việt Nam dù có phải chịu sự thay đổi về mặt giá tiền vẫn vui vẻ tiếp tục đăng ký và duy trì thành viên. 

Nhưng trong năm 2019, đã có nhiều biến cố lớn quan trọng xảy ra chỉ riêng ở thị trường Việt Nam. Đầu tiên là thông tin từ Bộ Thông Tin và Truyền Thông vào tháng 8 yêu cầu các nhà sản xuất Smart TV phải gỡ bỏ ứng dụng Netflix trên trình điều khiển từ xa của mình. Lý do được đưa ra là Netflix đã không thực hiện biên tập, biên dịch theo quy định của pháp luật Việt Nam nên nhiều nội dung  đã vi phạm các quy định của pháp luật, thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa Việt Nam

Cũng trong những ngày cuối tháng 8, Bộ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông, ông Nguyễn Mạnh Hùng và ông Yu-Chuang Kuek – Giám đốc điều hành Netflix khu vực Châu Á Thái Bình Dương đã gặp mặt nhau để trao đổi về một số vấn đề liên quan đến mong muốn được đầu tư vào Việt Nam của Netflix. 

Song song với đó, Netflix cũng đã mua lại những nội dung thuần Việt để trình chiếu trên hệ thống của mình như các phim Hai Phượng, Trúng số từ Studio68 của Ngô Thanh Vân và thậm chí là bản quyền của "Hậu Duệ Mặt Trời" phiên bản Việt. 

Sáng ngày 16/10, Netflix tổ chức họp báo ra chính thức ra mắt giao diện Tiếng Việt với một loạt tựa phim đã được Việt Hóa, thiết kế lại chỉn chu theo font chữ gốc. Thậm chí một số phim còn được lồng tiếng hoàn toàn bằng tiếng Việt.  Cũng trong tối hôm đó, công ty đã tổ chức một buổi họp mặt dành cho những fan, admin các fanpage điện ảnh, KOL để tri ân đồng thời tiếp thu những ý kiến đóng góp. Nhưng tuyệt nhiên, không có bất kỳ số liệu nào liên quan đến số lượng người dùng hay lượt xem ở Việt Nam được công bố. 

Tất cả những động thái này là minh chứng thấy rõ mục tiêu xâm nhập chính thức vào thị trường OTT đầy tiềm năng của Việt Nam, nhưng liệu đây có phải đường đi dễ dàng dù cho với một ông trùm như Netflix hiện nay?

Những rào cản đến từ pháp luật lẫn các đối thủ cạnh tranh 

 Hiện tại, chưa tính Netflix thì ở Việt Nam đã có vô số các nhà cung cấp dịch vụ đầy tiềm lực như: VTV, VTC, K+, SCTV đến các doanh nghiệp nội như FPT Telecom, VNPT, BHD, Galaxy,...Ở nước ngoài chúng ta có Iflix, Youtube cùng với hai ông trùm lớn của Trung Quốc là We TV của Tencent và iQiYi của Baidu. Tất cả những nền tảng này đều có chung một ưu điểm vượt trội hơn so với Netflix là giá thành rẻ hơn. Cùng với đó là phương thức thanh toán thuận tiện hơn rất nhiều, không phải phụ thuộc vào các thẻ tín dụng quốc tế.  

Các nền tảng này cũng đã được nghiên cứu rất kỹ vê vấn đề nội địa hóa cùng với tâm lý người dùng ở thị trường Việt Nam nên sớm bổ sung cho mình rất nhiều nội dung của các quốc gia Trung Quốc, Hàn Quốc. Đây vốn là những quốc gia có nền văn hóa tương đồng với Việt Nam, dễ tiếp cận với nhiều đối tượng khán giả ở nhiều độ tuổi khác nhau. Còn Netflix trước giờ vốn chỉ mạnh ở thị trường Âu, Mỹ và nổi tiếng với các chương trình thuộc về thể loại kinh dị, khoa học viễn tưởng, chính trị...những thứ thường chỉ được yêu thích bởi một nhóm khán giả nhất định, đặc biệt là ở độ tuổi từ 18 đến 30. 

Ngoài ra, Netflix cũng cần phải đề phòng với thế lực mang tên web Phim Lậu đã hoành hoành rất lâu ở Việt Nam. Những trang web này cung cấp những nội dung hoàn toàn miễn phí, thậm chính còn nhanh hơn cả các nền tảng OTT chính thống. Việc này khiến cho người dùng ở Việt Nam rất e dè trước phi chi tiền cho những dịch vụ như Netflix nếu họ cứ liên tục được các trang web lậu mời mọc và cung cấp phim một cách nhanh chóng và dễ dàng như thế. 

Và chưa kể đến ba ông lớn Disney, Amazon cùng với Apple cũng đang rục rịch triển khai nền tảng OTT của riêng mình với mức giá vô cùng cạnh tranh và những nội dung độc đáo, cuốn hút như tiền truyện The Lord of The Rings, các series khai mở về thế giới của Star Wars, những nội dung liên quan tới phim thiếu nhi của Disney...

Còn ở mặt pháp luật, đã có rất nhiều kiến nghị từ các nền tảng OTT lên các cơ quan chức năng để sớm đưa ra những hàng rào quản lý các dịch vụ OTT xuyên biên giới khi vào Việt Nam. Các phim nhập khẩu để chiếu rạp hay phát sóng trên truyền hình Việt Nam đều phải chịu sự kiểm duyệt cực kỳ nghiêm ngặt về nội dung thậm chí là cả phần phụ đề. Một số may mắn thì chỉ việc cắt gọt vài cảnh để có thể ra rạp, số khác đau đớn hơn là phải chỉnh sửa toàn bộ nội dung như Thiên Linh Cái hoặc xấu nhất là bị cấm chiếu hoàn toàn.

Với Netflix, cách lách luật hiện tại là công ty đã giấu đi những bộ phim, chương trình có khả năng vi phạm về văn hóa, chính trị...Người dùng muốn tìm được những nội dung này buộc lòng phải sử dụng thủ thuật đổi VPN sang các nước như Mỹ để có thể tìm thấy. Nhưng nếu vượt qua được ải về kiểm duyệt nội dung thì Netflix còn phải đối mặt với các vấn đề liên quan tới hình thức kinh doanh. 

Một là công ty phải xin phép thành lập liên doanh ở Việt Nam tương tự như liên doanh K+ với số vốn góp tối đa 49. Việc thành lập liên doanh này cần phải có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính Phủ. 

Hai là hợp tác bán gói dịch vụ với một doanh nghiệp trong nước như gói dịch vụ HBO GO trên nền tảng dịch vụ FPT Play. Trong đo, FPT sẽ là đơn vị chịu trách nhiệm biên tập, biên dịch các nội dung trên HBO GO khi cung cấp gói dịch vụ này. Nếu không thỏa mãn một trong hai điều kiện trên có thể bị xem là cung cấp dịch vụ bất hợp pháp. 

Những hướng mà Netflix có thể giải quyết 

Với những quy định ngặt nghèo như hiện nay ở thị trường Việt Nam, chỉ có 3 hướng đi khả thi nhất mà Netflix có thể thực hiện. 

. Netflix thành lập công ty chính thức tại Việt Nam dưới hình thức liên doanh hoặc hợp tác bán gói dịch vụ như đã nói ở trên. Điều này đồng nghĩa với việc những nội dung trên Netflix sẽ phải chịu sự kiểm duyệt gắt gao hệt như các phim chiếu rạp hiện tại. Rất nhiều nội dung có thể sẽ phải bị xóa đi thậm chí là chỉnh sửa lại giống như công ty đã từng làm với đoạn kết của 13 Reasons Why season 1. Đây là một con dao hai lưỡi cực kỳ nguy hiểm. Nó có thể giúp cho Netflix đường hoàng bước vào thị trường Việt Nam nhưng có thể khiến cho rất nhiều người dùng trung thành bỏ đi sang các nền tảng khác vì không còn giữ được chất của riêng mình vốn là các nội dung người lớn, bạo lực và tăm tối. 

. Netflix không thành lập công ty nhưng chỉ đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam để xử lý các vấn đề liên quan tới nội dung và thuế. Điều này sẽ giúp cho công ty vẫn giữ được chất lượng về mặt nội dung nhưng chắc chắn sẽ rất khó khăn để có thể đạt được một thỏa thuận về vấn đề kiểm duyệt hoặc tiếp tục ẩn đi các nội dung nhạy cảm.

. Vẫn tiếp tục như hiện nay là không có mặt chính thức tại Việt Nam nhưng vẫn cung cấp các dịch vụ cho người dùng bản xứ. Về lâu về dài, chắc chắn sẽ có những động thái chặn truy cập hoàn toàn từ các nhà cung cấp dịch vụ Internet. Điều này sẽ thiệt hại hoàn toàn cho cả Netflix lẫn người dùng. 

"Biến chất" để thâm nhập hay giữ "chất" để tiếp tục phục vụ người dùng?

Nhìn lại Netflix hiện nay, những lý do chính yếu mà vẫn còn rất nhiều người dùng lựa chọn nền tảng này dù cho giá thành có cao hay vướng mắc phải những khó khăn trong việc thanh toán:

. Netflix thường xuyên tiếp tục ra tay cứu vớt những series yêu thích bị các nhà đài khác bỏ rơi. Ở TV series có thể kể đến show dark comedy đình đám Black Mirror còn điện ảnh thì Netflix đã cứu vớt những bộ phim có nguy cơ lỗ vốn cực nặng nếu phát hành ngoài rạp như Cloverfield Paradox, Mowgli: Legend of the Jungle

. Nội dung của Netflix rất đa dạng, trải dài đủ mọi thể loại từ phim thiếu nhi, hoạt hình đến các nội dung nhạy cảm, bạo lực, kinh dị...và thậm chí có cả phim tài liệu. Hiện nay, hãng còn mạnh tay chi tiền cho những đạo diễn lớn tầm cỡ như Martin Scorsese để thực hiện các bộ phim nghệ thuật nhằm đưa vào các đường đua giải thưởng lớn như Oscar. Việc này khiến cho mức độ uy tín cũng như giá trị của thương hiệu Netflix ngày một được nâng cao đối với người dùng.

. Một phần khác là các nội dung phim hiện nay của Netflix chưa bị can thiệp nhiều vào nội dung. Các nhà làm phim có thể tha hồ sáng tạo, không phải chịu cảnh cắt xén hay chỉnh sửa để cho phù hợp độ dài, thuần phong mỹ tục...như phim rạp. Do đó, những gì khán giả được thấy trên Netflix là một tác phẩm nguyên bản, hoàn chỉnh nhất chứ không phải chờ đợi mòn mỏi những bản "phim full" trên các web phim lậu theo thuật ngữ của những người hâm mộ phim tại Việt Nam hay truyền tai nhau.

. Đường truyền của Netflix cực kỳ ổn định và chất lượng. Không hề có hiện tượng giật, lag kể cả độ phân giải 4K và tất nhiên là sẽ không bị bất cứ quảng cáo nào làm phiền nhiễu quá trình thưởng thức. 

Và Netflix hiện cũng đang có sự "quan tâm đặc biệt" đến thị trường Việt Nam với các động thái rất rõ rệt đã được đề cập ở đoạn đầu bài viết. Từ việc mua, phát tán các nội dung tiếng Việt; thực hiện Việt hóa tựa phim; tăng cường số lượg các phim vietsub, lồng tiếng; chủ động trao đổi với cơ quan chức năng nhằm tìm phương án nhanh chóng thúc đẩy việc chính thức bước vào thị trường Việt Nam...

Việc này một phần cũng có thể lý giải được thông qua một bản báo cáo vào tháng 7 cho thấy số lượng thuê bao trả tiền không đạt được đủ doanh số như kỳ vọng khiến cho 16 tỷ USD vốn hóa của Netflix bị bốc hơi. Thị trường Âu Mỹ giờ đã không còn là một miếng bánh ngon nữa khi có quá nhiều nhà cung cấp lớn bắt đầu xuất hiện cạnh tranh. Do đó, Netflix đang nhắm tới những nhóm nước Châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ và cả Việt Nam để phát triển số lượng thuê bao. 

Minh chứng rõ ràng nhất của bước đi này thể hiện qua buổi họp báo ở Mỹ vào ngày 16/10. Ngoài các số liệu liên quan đến Stranger Things 3 và một số chương trình Âu Mỹ hãng còn cung cấp số liệu cụ thể liên quan đến lượt người xem của La Casa de Papel, Sintonia, The Naked Director, và Sacred Games. Các bộ phim trên được sản xuất bởi nhiều quốc gia khác nhau như Ấn Độ, Tây Ban Nha, Nhật Bản...và đều là những bộ phim chất lượng được đánh giá cao bởi khán giả lẫn giới phê bình. 

Vậy nếu để thâm nhập tốt tại thì trường VN, liệu Netflix phải hi sinh những yếu tố nào? Giá thành, nội dung, hay buộc phải chấp nhận cho các cơ quan kiểm duyệt can thiệp vào nội dung? Hay công ty vẫn sẽ kiên quyết giữ nguyên cái "chất" của mình vốn là điều rất được lòng người dùng hiện nay? Còn nếu phải "tập làm người xấu" thì họ sẽ lựa chọn phương án nào? Có quá nhiều câu hỏi chưa thể giải đáp được đặt ra dành cho Netflix đi kèm theo đó là sự hoang mang của người dùng. Nhưng trước đây, Iflix đã thành công trong việc bước vào thị trường Việt Nam chính thức lại không phải chịu quá nhiều sự can thiệp về nội dung, đây rất có thể là hi vọng trong tương lai của Netflix. 

Bình luận
0 Comments