Thông điệp từ hình tượng Pieta thấm đượm tính nhân văn trong hai bộ phim đặc biệt: 'Pieta' và 'Pieta in the toilet'.

Pietà (Đức Mẹ Sầu Bi) là tên gọi của một trong chủ đề mỹ thuật mô tả nỗi đau Đức Mẹ Maria ôm thân xác chúa Jesus bị hành hình trên tay. Người mẹ nào cũng hiểu cảm giác đớn đau của người mẹ bế trên tay đứa con của mình. Nhưng một ý nghĩa quý giá hơn mà các nhà điêu khách, họa sĩ gửi gắm còn là vẻ đẹp nội tâm của Đức Mẹ cũng cao cả như sự hi sinh của chúa.

Bức tượng Pieta của Michelangelo

Mượn hình tượng Pieta để nói về ý nghĩa sau cái chết của một người, hai bộ phim 'Pieta' và 'Pieta in the toilet' cũng giúp người xem cảm nhận từng phần ý nghĩa của chủ đề nhân văn này. Dẫu cho hai bộ phim nằm trong vùng tối sáng rất khác nhau, ý nghĩa của chúng không bị xung đột mà còn hỗ trợ cho nhau. Có thể nói nếu ghép hai bộ phim, chúng ta có một bảng lý giải hoàn chỉnh về những tầng ý nghĩa của Pieta trên phim ảnh.

1. Pieta (đạo diễn Kim Ki Duk)

Bộ phim bắt đầu với một không gian nhơ nháp và tàn bạo của một kẻ đòi nợ thuê không có tính người. Bỗng một ngày, gã ta có mẹ, một người phụ nữ xa lạ cố tiếp cận và nói rằng bà muốn bù đắp tình cảm thiếu vắng mẹ lâu nay của hắn.

Gã đó như được tái sinh. Gã không biết phải thể hiện niềm vui trong tim hắn khi có mẹ như thế nào cho đúng, càng lo sợ bị lừa dối và phản bội. Thế nên, "con thú hoang" đó ra sức hành hạ người phụ nữ đó dưới mọi hình thức tàn nhẫn. Đổi lại, bà trao cho hắn sự vi tha. 

Nhưng tên đòi nợ thuê ấy thực ra không phải là con trai bà. Hắn là kẻ giết con trai bà. Thế tại sao, đạo diễn Kim Ki Duk lại sắp xếp hình ảnh của bộ phim như thể ví hắn với chúa Jesus. Chính bởi vì đứa con nào cũng là con của Đức Mẹ. Chúa hạ mình hi sinh cho tội lỗi của người khác, thì Đức Mẹ vẫn yêu thương kẻ thù.

Tình yêu thương vĩ đại có thể thay đổi một con người. Nó biến người phụ nữ mất con, mang trong lòng hận thù để rồi yêu thương kẻ thù như con trai. Nó ươm mầm cái đẹp bên trong hình hài một gã "đao phủ". Cũng chính cái đẹp giúp bộ phim đen tối này của Kim Ki Duk thắng giải Sư Tử Vàng danh giá tại liên hoan phim Venice lần thứ 69.

2. Pieta In The Toilet (đạo diễn Daishi Matsunaga)

Một bức tranh đẹp thì nên treo ở đâu? 'Pieta In The Toilet' nghĩa là Đức Mẹ Sầu Bi trong nhà xí, một tựa phim kỳ quái như trêu đùa cái giá trị thiêng liêng này. Nhưng chẳng phải tình yêu thương có thể xuất hiện ở bất kể đâu sao? 

Ta cũng có thể mượn lời từ kinh Bát Nhã Tâm Kinh "Sắc tức thị không - không tức thị sắc" để biện cớ rằng: mọi thứ có hay không đều xuất phát từ cảm nhận của mỗi người. Nghĩa là cái nhà xí kia có bẩn thỉu hay không đều do định kiến của mình mà ra, giá trị vạn vật đang sống hay đã chết cũng từ mình mà ra.

Nhân vật chính của 'Pieta In The Toilet' là một chàng họa sĩ sắp chết vì bệnh ung thư và cách anh ta đón nhận cái chết. 

Ban đầu cái chết đến với anh cùng lúc với sự than khóc cho cuộc đời ngắn ngủi, chán chường của anh ta. Hành động liên tục lau chùi cửa kính được chính anh mô tả lại về hành vi của một gã thất bại khác "Làm như thể không ai quan tâm cậu vậy". Nhân sinh quan về cái chết của anh ta lúc đấy chỉ là một chữ "tận".

Cho đến ngày, anh được tình yêu thương của một cô nữ sinh tràn đầy sức sống lay động. Cô ấy giống như Đức Mẹ giáng thế, hòa vào nỗi đau của anh và xoa dịu nó.

Anh ta hiểu rằng sự tồn tại của mình có giá trị với cô ấy và anh đáp lại bằng bức tranh Pieta trong nhà xí với ngụ ý rằng cái chết của anh cũng có ý nghĩa. Pieta và nhà xí cũng có chung một ý nghĩa đặc biệt với kẻ đang chịu nỗi đau này đã nói, đó là: sự thuần khiết và lương thiện.

Bức tranh Pieta dành riêng cho hai người là cảnh đẹp đến choáng ngợp của bộ phim. Nó giúp nâng tầm tác phẩm indie flick mang hơi hướm arthouse của Daishi Matsunaga lên một tầm vóc lớn hơn. Chính nhờ vậy, nhà văn nổi tiếng tầm cỡ như Haruki Murakami mới tin tưởng giao truyện ngắn "Hanalei Bay" cho Matsunaga chuyển thể thành phim, tác phẩm kế tiếp của vị đạo diễn này.

Nói tóm lại, chủ đề Pieta diễn tả một tâm hồn đẹp trước hiện tại đau thương của họ. Nó bao gồm: lòng vị tha, cái nhìn hướng thiện về tương lai và dĩ nhiên là tình mẫu tử thiêng liêng có thể đến từ một người phụ nữ ngoài máu mủ.

Nội dung liên quan