Phân tích Midnight Mass: Sự cứu rỗi của những linh hồn lạc lối

Midnight Mass là một bộ phim kinh dị có sự kết hợp giữa thể loại ma cà rồng và chủ đề tôn giáo. Do đó tác phẩm sẽ gây khó hiểu và có phần trừu tượng với nhiều khán giả đại chúng.

Midnight Mass là một bộ phim thiên về tính chiêm nghiệm nhiều hơn là giải trí. Đây là một bộ phim kinh dị slow burn rất chậm và để dành cao trào chỉ ở 2 tập cuối cùng trong series. Và cao trào trong phim nó cũng không thật sự giống với những tác phẩm khác mà là tập hợp chung những câu trả lời của những câu hỏi về sự tồn tại của cá thể và mối tương quan giữa Thiên Chúa cũng như con người.

Kết cấu của một cuốn Kinh Thánh dưới ngôn ngữ điện ảnh

Nếu ai đã từng xem hay đọc qua Salem’s Lot của Stephen King thì sẽ thấy Midnight Mass vay mượn rất nhiều ý tưởng của tác phẩm này. Cả hai đều nặng về tôn giáo và cùng nói về Ma Cà Rồng. Tuy nhiên cách tiếp cận của Mike Flanagan đã mang đến một hơi thở hoàn toàn mới cho thể loại này.

Anh đã chọn số lượng tập phim của TV series là 7 ứng với con số hoàn hoản của người Do Thái và được nhắc đến rất nhiều trong Kinh Thánh. Và mỗi tập phim được đặt tên theo một cuốn sách trong Kinh Thánh để tóm tắt lại các diễn biến về nội dung.

Và do đó Midnight Mass đã tự biến mình trở thành một cuốn Kinh Thánh được diễn giải bằng hình ảnh, âm thanh và diễn xuất. Nhưng với mục đích gì?

Kinh Thánh có rất nhiều tầng nghĩa khác nhau chứ không chỉ có mỗi mặt nghĩa về sử học hay con chữ. Nếu học về Chú giải Thánh Kinh thì người đọc sẽ phân biệt được thêm các tầng nghĩa Thánh Thiêng mà sách hướng đến. Midnight Mass cũng được xây dựng theo nhiều lớp nghĩa như thế. Về khía cạnh nội dung thì đây chỉ đơn thuần là câu chuyện về âm mưu biến cả ngôi làng thành ma cà rồng. Nhưng suy nghĩ kỹ hơn các bạn sẽ thấy được các thông điệp mà Mike Flanagan muốn gửi gắm đến người xem.

Câu trả lời đã được nằm rõ trong đoạn kết của phim đó chính là sự giác ngộ về mục đích tồn tại của bản thân và con đường cứu chuộc của những kẻ tội lỗi. Cụ thể hơn trong phim chính là những cư dân đã biến thành ma cà rồng.

Sự tồn tại của bản thân trong vũ trụ bao la

Trong sách Xuất Hành, lần đầu tiên ông Môsê diện kiến Thiên Chúa để bắt đầu cho hành trình giải Thoát dân Do Thái khỏi Ai Cập thì Ngài đã phán rằng: “Ta là Đấng Ta là.” Câu này có thể hiểu rằng Thiên Chúa là đấng hằng hữu, tự có và không được một ai sinh ra ngoài trừ chính bản thân Ngài.

Câu nói này cũng là câu thoại cuối cùng của nhân vật Erin trước khi trút hơi thở cuối cùng. Dưới con mắt của một người vô thần thì có thể thấy Erin đã giác ngộ được chân lý về việc bản thân mình chính là Chúa của cuộc sống này. Còn với góc nhìn của một người Công Giáo như mình thì lại cảm thấy Erin đã tìm được Chúa ngay trong sự sống của mình. Đây là một đỉnh cao của sự tự nhận thức bản thân vì theo Kinh Thánh, Thiên Chúa đã tạo ra con người theo chính hình ảnh của Ngài. Do đó tự thân chúng ta đều là một phân chi thể của Đức Ki Tô cách này hay cách khác khi ta đã gia nhập Hội Thánh.

Về góc nhìn điện ảnh, nhân vật Kate trong phim là một nhân vật Final Girl nhưng không phải theo mô típ survivor thường thấy như các phim kinh dị khác. Final Girl trong Midnight Mass là người nhận thức được bản thân tồn tại để làm gì, họ nhận thức được sự sống của mình quý giá như thế nào và chỉ cần một vài phút câu kéo cũng có thể tạo ra được sự thay đổi lớn.

Nàng quyết đoán, mạnh mẽ và là người làm chủ cuộc đời của chính mình với tiếng chuông của lương tri luôn rền vang trong tim của mình. Mike Flanagan rất thích sử dụng các nhân vật Final Girl như thế này và đã được khai thác nhiều trong các phim kinh dị nổi tiếng của anh điển hình như Doctor Sleep và hai series The Haunting.

Hành trình cứu rỗi của những tội nhân

Lịch sử cứu độ của Dân Do Thái trong Kinh Thánh có thể được tóm gọn thông qua các từ “tội-phạt-hối-cứu” ứng với các biến cố lớn của người Do Thái. Các điển tích này đã được nhắc tới rất nhiều thông qua các câu thoại của nhân vật Bev như việc dân Do Thái bị bắt sang Ai Cập, con thuyền của Noah và trận đại hồng thủy, lưu đày nơi Babylon do đất nước phân chia thành hai miền bởi sự nổi loạn của người dân…Những sự kiện này đều có điểm chung là bắt nguồn từ một tội lỗi đi kèm theo đó là hình phạt nhưng nếu dân thống hối và ăn năn sẽ thì sẽ được cứu độ từ Thiên Chúa.

Trong Midnight Mass tập đầu tiên được đặt tên là Sáng Thế , cuốn đầu tiên của Kinh Thánh và trong đó có nhắc đến tội tổ tông của Adam và Eva khi ăn trái cấm của con rắn. Lật lại các sự kiện của loạt phim thì tội lỗi lớn nhất của mọi chuyện bắt nguồn không phải ở việc cha Paul đem con ma cà rồng về mà là cha đã ngoại tình với một giáo dân và thậm chí còn có tư tưởng ghen tuông với chồng của cô.

Việc này vi phạm nghiêm trọng đến luật Thánh là điều không chối cãi và lỗi lầm tiếp theo là muốn chống lại quy luật lão hóa của tự nhiên chỉ để phục vụ cho mục đích cá nhân. Chính sự mù quáng này đã kéo theo một loạt các hệ lụy và được phát triển bởi miệng lưỡi rắn độc của nhân vật Bev.

Hội Thánh Công Giáo đời thật không thiếu những người như nhân vật này. Đó là những kẻ đạo đức giả, bấu víu vào Lời Chúa trích dẫn từ Kinh Thánh, luôn tỏ ra mình là thánh thiện, tốt đẹp hơn những người khác. Thậm chí họ còn tổ chức nên những buổi “làm phép lạ” với quy mô cực lớn quy tụ hàng trăm, hàng nghìn giáo dân. Đã có rất nhiều trường hợp những người làm việc trong nhà thờ biên thủ tiền do giáo dân, mạnh thường quân đóng góp và sử dụng cho mục đích cá nhân.

Trở lại với nội dung Midnight Mass, sự “tội” ai cũng đã thấy rõ vậy các khía cạnh còn lại nằm ở đâu? Nó xuất hiện rất trễ khoảng nửa sau tập 6 nhưng lại cực kỳ đắt giá. Đó là khi các ma cà rồng choàng tỉnh lại sau cơn say máu và nhận ra hành vi tàn bạo, vô nhân tính của mình. Họ nhận ra bản thân đã ngu ngốc thế nào khi nghe lời ả đàn bà lắm lời giả tạo kia mà trở thành thứ mà bản thân sợ hãi nhất.

Nhưng điểm khác biệt giữa họ và Bev chính là ở việc họ chấp nhận cái chết của mình và hát vang Thánh Ca trước khi những ánh nắng tử thần xuất hiện. Còn Bev? Ả ta cho tới cuối đời vẫn không chấp nhận mình sai mà vẫn tự tìm cách cứu cái thể xác trần tục của mình.

Sự “cứu” của bộ phim ở đây là một hình ảnh trừu tượng về việc hóa giải gông cuồng, xiềng xích của những điều trói buộc con người ở trần gian và hướng lòng hoàn toàn về một Đấng tối cao cũng như tha thứ hết mọi lỗi lầm cho nhau. Ngoài ra nó còn hiện hữu bằng việc hai đứa trẻ của thị trấn đã sống sót và chèo thuyền ra ngoài tương. Một hình ảnh gợi nhắc đến con thuyền của Noah năm xưa.

Và một chi tiết vô cùng đắt giá khác là hình ảnh hai cha con cảnh sát cùng nhau hướng về phía biển và thực hiện nghi thức cầu nguyện Salat. Nó thể hiện rất rõ việc tôn trọng và giữ gìn bản sắc tôn giáo của Mike Flanagan và là thông điệp mà ông muốn lan tỏa đến cho các khán giả, đặc biệt là ở những nơi đang còn những tư tưởng kỳ thị người Hồi.

Related Articles

Responses

HOT OR NOT
Bạn đã có trãi nghiệm ra sao với các phim này?
Chuyển đến thanh công cụ