TROPE SUBVERSION HAY CÁCH ĐỂ TROLL BỌN LẮM MỒM TRONG RẠP PHIM

author

#tropes #cliche

Subverted Trope: Đảo Nghịch Trope, công cụ hữu hiệu cho diễn biến hài, pờ-lót tơ-quít

Về cơ bản, đây là hành động "dụ khị" khán giả của biên kịch khi bạn đảo nghịch một trope thông thường trong kịch bản, một cách để troll mấy thằng cha "biên kịch không chuyên" hay to mồm trong rạp phim, cũng như tạo bất ngờ cho khán giả khá là hữu ích với nhiều cách cũng như hiệu ứng cho kết quả theo mong muốn.

Ủa, vậy trope là cái gì, và tại sao người ta biết nó sắp xảy ra?

Hmm, cơ bản theo thuật ngữ layman thì "trope" là một cái gì đó phổ biến trong phim ảnh, phổ biến theo cái dạng là "đang coi phim kinh dị, nhạc căng thẳng nổi lên, bỗng một bàn tay đặt lên vai nhân vật chính... A, đm thì ra là thằng l bạn thân...".

Trope là cái gì đó mà khán giả sẽ luôn có trong đầu, kiểu như "cái chi tiết này sẽ diễn ra như vầy nè". Vì vậy, với một người rành về một thể loại nào đó thì cái việc họ đoán diễn biến của tình huống dựa trên những "vụn bánh mì" mà biên kịch rải cho họ là chuyện rất phổ biến. Vì vậy, khi biên kịch build up cái phán đoán và kì vọng của khán giả, sau đó tiết lộ ra đó chỉ là một red herring, và kết quả diễn ra là một diễn biến hoàn toàn khác, thì à há, bạn đã tạo ra một Subverted Trope (ST).
(Nói một cách khác, sử dụng ST có nghĩa là bạn cố tình làm khán giả nghĩ rằng bạn sẽ sử dụng trope đó theo cách truyền thống, nhưng mà thật ra là đ)

Sử dụng ST là một trong những cách để sử dụng trope nhằm tạo ra chất liệu cho một câu chuyện, và tất nhiên nếu làm tốt thì nó sẽ là một công cụ vô cùng hữu hiệu.

Để sử dụng ST thì bạn phải có hai thành phần bắt buộc. Đầu tiên, bạn phải set up kì vọng của khán giả vào một chi tiết thường thấy, có thể đến mức cliché, tuy nhiên sự sắp đặt đó lại đem đến một kết quả hoàn toàn khác. Sự sắp đặt ở đây là trope (T), còn kết quả là sự đảo nghịch (S)

Nói một cách khác, một trope theo dạng "X thì thường Y" thì không hẳn là nghịch đảo khi bạn dùng bất cứ Y nào. Ví dụ, trong một vụ án mạng và bạn thấy một lão quản gia ở đó, nhưng lão không phải thủ phạm, nó không phải tự nhiên mà thành đảo nghịch của trope "Lão quản gia làm đó", đó chỉ là sự -tránh né- (aversion). Nhưng nếu biên kịch làm cho diễn biến -giống- với một ví dụ điển hình của "Lão quản gia làm đó" , nhưng cuối cùng là không phải, đó là -đảo nghịch-

Một ví dụ cụ thể trong một tình huống cụ thể với cách làm cụ thể, và được cụ thể hóa vì thằng dịch thích từ "cụ thể": 


Một chiếc xe hơi đang chạy một cách ẩu tả khi bị rượt đuổi, camera cắt cảnh sang 2 thằng cha đang mang một tấm kính to tổ bố sang đường, sau đó cắt cảnh quay lại tay tài xế hoảng loạn tiến về hướng đó với tốc độ kinh hoàng. Rõ ràng là thông thường thì BAM, xe tông kính, kính bể...phải hông? Có rất nhiều cách mà biên kịch có thể chơi với tình huống này:

Minh họa: Tấm kính bị bể

-Nếu xe tông kính, kính bể, trope được dùng theo cách thông thường.

-Nếu xe tông vào kính, và trước đó hai thằng cha kia có càu nhàu kiểu "mấy cái này trong phim thì dễ có xe hơi tông vỡ lắm đó homie...đi lẹ lên", trope được dùng theo cách lampshaded

-Nếu xe né được cái kính, nó đã được subverted:
+Nếu vì một cách nào đó mà kính bể trước khi xe tông, nó cũng đã được subverted
+Còn một cách nghịch đảo nữa là, dù xe tông, cả xe lẫn kính đều không sao

-Còn nếu chơi to hơn, thì dùng đảo nghịch đôi, thay vì chiếc xe bị đuổi tông bể kính, thì chiếc xe đằng sau nó tông.
+Nếu kính bể trước khi bị xe tông, sau đó chiếc xe đó tông vào một đôi bê kính khác, đây cũng là nghịch đảo đôi
+Còn một cách nghịch đảo đôi nữa là sau khi xe tông vào kính nhưng kính không bể, cặp đôi kia nhấc tấm kinh lên khỏi mặt đất, thì tấm kính vỡ vụn ra.

Đấy chỉ là vài ví dụ thôi, còn rất nhiều cách để sử dụng để tạo bất ngờ cho khán giả nhưng mà người dịch đâm lười với đang đói bụng nên thế thôi nhé. Và Với ví dụ "bàn tay của tml bạn thân" ở trên, ta có thể chơi với khán giả bằng cách 1)hóa ra không phải tay thằng bạn thân mà là tay hung thủ thật (suverted) hoặc 2) Là tay thằng bạn thân thật, nhưng là bị hung thủ chặt ra xong rồi lấy cái tay đó khều nhân vật chính (double subverted).

Đoạn dưới đây là Spoiler cho Hot Fuzz, một bộ phim đình đám của Đấng Cứu Thế  Đạo Diễn Edgar Wright, một người chuyên sử dụng subverted trope một cách nhuần nhuyễn đến khó tin, tất nhiên là ai chưa xem thì tôi hoàn toàn không khuyến khích xem đoạn video này cũng như đoạn phân tích phía dưới.



P/S: Ai chưa xem thì xem ngay đi, hông phí một giây phút nào của bạn đâu, cam đoan 10/10 sẽ xem lại luôn.

(Spoiler)

 (Bôi đen đoạn dưới để đọc)

Phân đoạn trên đây trong Hot Fuzz (2007) cũng là một ví dụ khá sinh động, ở đây, nhân vật chính Trung Úy Angel đã tốn hàng đêm đọc hàng chục hàng trăm bài báo, chỉ để vạch trần những tội ác cũng như giải thích những vụ án mạng của hội kín NWA, xâu chuỗi lại tất cả sự kiện, anh nhận ra rằng những vụ án mạng tưởng chừng như là "tai nạn đó thật sự chỉ là để che giấu một âm mưu bất động sản khổng lồ, nhưng mà không, trái với sự trông đợi của khán giả (cũng như nhân vật chính), thì động cơ ẩn giấu đằng sau những vụ án mạng này chỉ là những lí do nhảm nhí ,tầm thường, cho đến vụn vặt nhất... Ở đây, sự kì vọng của nhân vật, người đại diện cho khán giả, cũng bị đảo lộn (subverted) một cách buồn cười đến lạ.

(/Spoiler)

 

Đoạn kết, chả biết ghi gì nên khỏi ghi, nhưng mà lần sau sẽ viết thêm về các trope cũng như mánh lới của mấy thằng cha biên kịch sau.
Nguồn bài : TVTropes và tui dịch tui thêm mắm bớt muối.

P/S: Có vẻ text editor ở đây thiếu phần chức năng để ẩn/hiện spoiler, nên nhiều lúc cũng kha khá hạn chế nhờ.

 

Bình luận
4 Comments   |   nguyet minh reacts this.
  • Đại Tổng Quản
    Đại Tổng Quản   ·  Ngày 10 tháng 07 năm 2018
    Bài viết công phu quá. Giờ biết thêm tuyệt chiêu này để ngồi ... cười thầm mấy thánh hay phán trong rạp ^^
    • Hoàng T. Phong
      Hoàng T. Phong
      Đại Tổng Quản
      Đại Tổng Quản
      Đại Tổng Quản
      Bài viết công phu quá. Giờ biết thêm tuyệt chiêu này để ngồi ... cười thầm mấy thánh hay phán trong rạp ^^
        ·  Ngày 10 tháng 07 năm 2018
      tất nhiên là với các đạo diễn thích dùng cliche thì mấy thằng cha hay phán trong rạp thường đúng )
  • Thanh tra nội dung
    Thanh tra nội dung   ·  Ngày 09 tháng 07 năm 2018
    Haha, cái này là một trong những thủ pháp thường thấy, đặc biệt là phim kinh dị. Mà trò này như con dao hai lưỡi. Cái scene sau hay thì không nói, lỡ nó nhảm nhí hay nhạt toẹt thế nào cũng tạo phản ứng ngược
    • Hoàng T. Phong
      Hoàng T. Phong
      Thanh tra nội dung
      Thanh tra nội dung
      Thanh tra nội dung
      Haha, cái này là một trong những thủ pháp thường thấy, đặc biệt là phim kinh dị. Mà trò này như con dao hai lưỡi. Cái scene sau hay thì không nói, lỡ nó nhảm nhí hay nhạt toẹt thế nào cũng tạo phản ứng ngược
        ·  Ngày 09 tháng 07 năm 2018
      đây là một trong hàng tấn trò đời mà mấy tay biên kịch có thể sử dụng, tất nhiên là với nhưng tay mơ thì áp dụng sai cách là một cái gì đó dễ dàng mắc phải ))
      Xem phim Hài Mỹ nhảm nhí lowbudget gặp mãi thôi luôn ấy nhờ )