VỢ BA – BỨC TRANH TRỪU TƯỢNG VỀ SỰ LẠNH LẼO

author
      Đây là một bài viết khá là chủ quan, hơn hết là không muốn cổ vũ người xem ra rạp chọn phim một cách theo phong trào chỉ vì có nhiều ý kiến khen phim hay, có chiều sâu. Người viết khuyến khích người đọc chỉ nên xem bài viết là một trong nhiều nguồn tham khảo để cân nhắc kỹ lưỡng khi quyết định xem phim.
      Vợ ba là câu chuyện kể về cuộc sống làm vợ lẽ trong một gia đình giàu có của Mây, một cô bé 14 tuổi vô cùng ngây thơ. Trước Mây còn có mợ Hà, người vợ cả và mợ Xuân, người vợ hai. Sau một thời gian quan sát cẩn thận mọi việc và vô tình biết được những bí mật đen tối trong nhà, Mây nhận ra rằng, muốn trở thành bà chủ chính thức của gia đình, cô phải sinh được con trai. Kể từ lúc đó, Mây bị cuốn vào cuộc tranh giành ngấm ngầm giữa những người vợ. Nhưng cũng từ cuộc tranh giành này, Mây nhận ra rất nhiều cảm xúc của bản thân. Dưới đây là một vài nhận xét dành cho bộ phim:

Nội dung
   Phải khẳng định rằng đây là bộ phim có nội dung rất kén người xem. Và nhìn chung thì có thể giải thích cho sự kén chọn này bằng 3 lý do sau:
   Trước hết, nội dung phim không mới lạ. Câu chuyện về những căng thẳng trong gia đình, đặc biệt là sự tranh giành giữa những người phụ nữ trong nhà, không phải đến phim Vợ ba mới được khai thác. Gần đây nhất, điện ảnh Việt Nam có bộ phim Mẹ chồng (2017) cũng kể về sự xung đột trong gia đình, chỉ khác là bộ phim tập trung nhiều vào mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu còn Vợ ba kể về những người vợ. Trước đó, trên thế giới, motif của Vợ ba cũng từng được khai thác rất thành công, mà nổi bật có Đèn lồng đỏ treo cao của đạo diễn Trương Nghệ Mưu.

Sự hòa hợp giữa những người vợ chỉ là một chiếc mặt nạ hoàn hảo.

   Thứ hai, chủ đề của bộ phim có phần khá nặng nề vì xoay quanh những định kiến xã hội, những vấn đề trong hôn nhân, những vấn đề tâm sinh lý tế nhị,... Đây là những vấn đề không phải ai cũng biết và cũng thoải mái tiếp nhận. Nếu người xem là các bạn trẻ chưa lập gia đình, chưa có quá nhiều trải nghiệm trong cuộc sống, đặc biệt là vấn đề tình yêu thì đây là một chủ đề tương đối khó tiếp thu.

   Cuối cùng, diễn biến nội dung phim chậm, không gay gắt hay quá căng thẳng. Mặc dù đề cập đến sự đấu đá giữa những người vợ nhưng sự tranh giành không diễn ra sôi nổi, không hấp dẫn ở bề nổi, tương đối khó nhận ra. Ngay cả khi nữ chính tham gia vào cuộc tranh giành ngấm ngầm giữa vợ cả và vợ hai, đó cũng là một tình tiết diễn ra chậm rãi, nhẹ nhàng, không cần một câu thoại với câu chữ sâu cay hay một hành động dứt khoát, bất thường mà chỉ là những biến chuyển nhỏ trong những sinh hoạt rất thường nhật.

   TUY NHIÊN, 3 lý do trên cũng là điểm cộng vì nó cho thấy nội dung phim hoàn toàn có chiều sâu. Điểm đặc biệt nhất của bộ phim có lẽ là việc đạo diễn khai thác điểm nhìn của một cô bé mới 14 tuổi, ngây ngô bước vào cuộc hôn nhân sắp đặt, mọi thứ đều là vấn đề, là câu hỏi với cô. Điều này thể hiện trước hết ở những lời thoại của Mây. Hầu hết lời thoại của Mây đều là những câu hỏi tại sao như vậy, tại sao thế kia. Nếu trong cảnh phim cô không hỏi thì cũng là những phân cảnh cô loay hoay với công việc bếp núc. Mà cô không loay hoay, không hỏi, thì chắc chắn lúc đó cô đang được hướng dẫn, chỉ bảo bởi những con người già giặn, những con người đã quen với nếp sống trong gia đình. Chính bởi những tình tiết như vậy, chúng ta mới càng thực sự nhận ra rằng, càng thấy rõ rằng, Mây dù gì cũng chỉ là đứa con nít "trói gà chưa chặt", ngay cả khi cô sinh đứa con đầu lòng, hôn nhân vẫn còn là điều lạ lẫm với Mây lắm. Vậy tại sao đứa con nít ngây ngô như cô lại phải lấy chồng sinh con theo ý người lớn để rồi cũng bị cuốn vào những khổ cực, những định kiến vùi dập con người. Và cho đến cuối phim, chúng ta, cũng như Mây, hỏi tại sao về rất nhiều thứ, về cả bộ phim với những tình tiết đầy ám ảnh và cả cuộc sống của chúng ta.

Sau cùng thì Mây cũng chỉ là một đứa trẻ mới lớn cũng giống như Liên (con của mợ Xuân) và hôn nhân thực sự là một điều xa lạ với cô.

Nhân vật
   Câu chuyện của đạo diễn Nguyễn Phương Anh không nhiều nhân vật và cũng không có sự phân chia rõ ràng các tuyến đối nghịch thiện ác. Họ đều là những nhân vật rất thực tế. Họ có những biến chuyển tâm lý riêng của mình. Ai cũng có mặt xấu mặt tốt và ai cũng có vai trò trong bộ phim. Nói một cách khác, số lượng nhân vật vừa đủ để kể trọn vẹn câu chuyện của Mây. Cái hay nhất ở các nhân vật này đó là chúng ta ít nhiều sẽ tìm thấy trong họ hình ảnh của ta, nhất là việc hành động ích kỉ để bảo vệ bản thân mình. Tuy nhiên, cũng chính vì tính thực tế mà các nhân vật này khá là khó tiếp nhận. Họ không phải là những nhân vật hấp dẫn với ngoại hình độc đáo hay những nét tính cách, suy nghĩ lý tưởng như các nhân vật cổ tích hoặc các nhân vật đen trắng rõ ràng, người xem cần nhìn nhận họ ở nhiều mặt thì mới có thể thấu cảm được hình tượng các nhân vật này một cách trọn vẹn và khách quan. 

Gia đình của ông Hùng lên chùa cúng bái ngày đầu năm.

Hình ảnh
   Chắc chắn là không thể chê mặt hình ảnh của phim vì mỗi khung hình, dù là góc quay nào thì cũng rất chỉn chu, bố cục rõ ràng. Đặc biệt là màu phim rất đẹp. Nói thêm một chút về màu phim thì nhìn chung, bộ phim sử dụng gam màu lạnh và tối. Điều này là rất tinh tế và chuẩn xác vì màu phim hoàn toàn diễn tả được một câu chuyện hôn nhân lạnh lẽo, ẩn chứa rất nhiều mâu thuẫn và sự ích kỷ của con người. Thêm vào đó, cái màu lạnh lẽo và âm u của hình ảnh càng tạo thêm cảm giác chậm rãi trong từng chuyển động của mỗi nhân vật, càng làm nổi bật cách tiến chuyển chậm rãi của mạch phim. Và vì vậy mà bộ phim rất khó tiếp nhận đối với những ai đã quen với những bộ phim có diễn biến kịch tính, sôi nổi.

   Điểm trừ duy nhất của mặt hình ảnh đó là Vợ ba dùng khá nhiều ẩn dụ mà có thể trong một lần xem, khán giả chưa thể thẩm thấu hết ý nghĩa thâm thúy của tất cả hình ảnh đó.

   Nhìn một cách lạc quan hơn thì nếu thực sự không thể tiếp nhận sâu sắc được nội dung của bộ phim, người xem cũng có thể mãn nhãn với từng khung hình trong từng thước phim.

Từng khung hình đều có sự chỉn chu về bố cục và màu sắc, rất mãn nhãn với người xem.

Khung cảnh non nước hiện lên tuy đẹp nhưng lại rất âm u, lạnh lẽo.


Âm thanh
   Âm thanh của phim cực kỳ sống động và chân thật. Những âm thanh rất nhỏ của đời sống thường ngày như tiếng thở, tiếng của kim, chỉ và vải khi nhân vật khâu áo, tiếng tiểu tiện,... đều được đưa vào bộ phim. Tất cả những âm thanh đó đều diễn tả không gian, thời gian và cảm xúc của nhân vật một cách rất hiệu quả, tinh tế. Đặc biệt nhất của mảng này là việc sử dụng tiếng khóc rất dai của trẻ sơ sinh. Tiếng khóc dài, choe chóe hoàn toàn diễn tả được cái khó chịu trong cảm giác nhưng đồng thời cũng rất thương cảm cho cả đứa nhỏ, người mẹ và người xem.
   Phần nhạc nền thì lại rất ma mị và ám ảnh, tạo được cảm giác âm u, căng thẳng như chính không khí não nề của câu chuyện. Đáng lưu ý toàn bộ nhạc nền đều là nhạc không lời. Điểm trừ của điều này là không quá hấp dẫn nhưng ngược lại tính truyền tải rất cao. Nhạc nền không lời vừa tạo ra khoảng lặng cho người xem vừa kết hợp với hình ảnh, gợi lên trong lòng khán giả nhiều băn khoăn về câu chuyện của Mây.

Vài lời kết
   Từ những ý kiến trên, người viết nhận thấy rằng, Vợ ba là một bức tranh trừu tượng nói về sự lạnh lẽo trong hôn nhân. Tính chất trừu tượng này không hề dễ dàng tiếp nhận hẳn hoi chỉ với một lần xem, và với diễn biến chậm rãi của câu chuyện thì Vợ ba cũng không hẳn là bộ phim mà nhiều người sẵn sàng xem đi xem lại để nghiền ngẫm những ẩn ý của nó. Nhưng tất nhiên, như nhiều nhận xét mà người viết rất đồng tình, đây là một bộ phim rất có chiều sâu, vừa có giá trị nội dung lại vừa có giá trị nghệ thuật.

Trailer phim Vợ ba:
Bình luận
0 Comments   |   Nguyen Giang and 2 others react this.